تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٢ - شرح آيات

افزارهايى تازه براى عكسبردارى از اجرام آسمانى، و نيز تجزيه و تحليل اشعه‌اى كه از آنها مى‌رسد، بعضى از اين معماها گشوده شود، و شايد در آن روز از ابعاد اين آيت الاهى و امثال آن به صورتى بهتر شناسايى بيشتر و خوبترى به دست بياوريم.

٤- استاد بيار روسو در كتاب تأليف سال ١٩٦٣ خود (از اتوم تا ستاره) گفته است: كهكشانها در سلسله مراتب نظام فلكى در بالاى ستارگان قرار گرفته‌اند، و هر كهكشان مجموعه‌اى است كه از صدها ميليون يا ميليارد ستاره، يا به گفته‌اى درست‌تر ستاره تشكيل شده است كه شمارش آنها با بزرگترين و دقيقترين حسابگرها امكان پذير نيست.

كهكشانى كه ما جزئى از آن به شمار مى‌رويم، مشتمل بر كمتر از دويست ميليارد ستاره نيست، و بايد بر آن توده‌اى از ماده پراكنده در فضا را افزود كه در فاصله ستارگان قرار گرفته است و جرم آن از ٣٠% تا ٤٠% جرم كلّى كهكشان است.

در اين جا تنها به اين گفته اكتفاء مى‌كنيم كه: عدد كهكشانها قابل شمارش نيست و اين مطلب از تصاويرى كه به وسيله دوربينهاى نزديك كننده آسمانى گرفته شده آشكار مى‌شود.

سپس از پيدايش ستارگان از ابرها (مواد موجود ميان ستارگان) سخن مى‌گويد: و وجود ابرى از ماده جهانى اين اعتقاد را پيش مى‌آورد كه ستارگان پس از چگال شدن از ميان ابر بيرون مى‌آيند، و اين تنها يك فرض نيست، چه علماى نجوم در آسمان به شناخت تحوّلى در همين سالهاى نزديك دست يافته‌اند.

امّا اكنون آنچه بايد از اين ديد سريع بر عالم در حافظه نگاه داريم، دو امر است

اول: اين كه ستارگان از ابتداى جهان موجود نبوده‌اند، بلكه در اوقاتى معين از ماده كيهانى پديد آمده‌اند.

دوم: اين كه همه آنها در آن واحد پديد نيامده‌اند و پديدار شدن آنها از قديم تا زمان ما به صورت تدريجى ادامه داشته است،/ ٦٤ و اعتقاد دانشمندان برجسته نجوم‌