تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٣ - شرح آيات
بر آن است كه از آغاز عمر ستارگان تا كنون در حوالى ١٥ ميليارد سال فاصله است.
اگر عمر كهكشان را به ١٥ ميليارد سال محدود كنيم، اين بدان معنى نيست كه هستى جهان حتما از همين آغاز پيدايش كهكشان است، و ما اكنون مىدانيم كه ماده بدون انقطاع به كار مايه (انرژى، و به تعبير درستتر به شعاع و پرتو) تحوّل پيدا مىكند، و در درون نمودهاى هولناك صورت گرفته در آفاق فضايى، پيدايش اين كار مايه بدون انقطاع پيدايش ماده را تأمين مىكند، هر چند سياق و نظام اين تجديد آفرينش در منتهاى كندى است.
[٤٨] خدا چگونه زمين را براى زندگى انسان آماده كرد، و چگونه صخرههايى كه زمين در اصل از آنها پديد آمده خرد شد و به صورت خاك نرم درآمد كه از آن خانهها را مىسازند و راهها به وجود مىآورند و آنچه بخواهند در آن كشت مىكنند؟ و اگر سطح زمين به سختى و صلابت صخرههاى سياره زهره، يا نرمى خاك ماه مىبود، آيا مىتوانستيم بر آن راحت و شاد زندگى كنيم؟، و چگونه زمين به خاطر خود سپرد كه ما به چه موادى براى كشاورزى و پاكيزه كردن فضاها و مكيدن آنچه مضر است نيازمنديم و آنها را براى ما فراهم آورد؟! وَ الْأَرْضَ فَرَشْناها فَنِعْمَ الْماهِدُونَ «و زمين را گسترديم پس از گسترندگان خوبيم.» آرى، اى پروردگار ما، تو بهترين آماده كننده زمين و مهيّا سازنده آن براى زيستن ما بر آنى، سبحانك.
[٤٩] و ميان آسمانى كه نشانه و آيت قدرت خدا، و زمينى كه آيت رحمت او است، جانوران و گياهان و چيزهايى را مشاهده مىكنيم كه خدا آنها را مكمل يكديگر ساخته است. زمين خورشيد را كامل مىكند، و ماه مكمل زمين است؛ دريا كامل كننده فوايد خشكى است، و چنين است دشت و كوه، و انسان و جانوران، و همه انواع گياه كه آنها نيز همچون ديگر مخلوقات مكمل يكديگرند.
وَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ «و از هر چيز جفت جفت آفريديم.» اين جفت بودن به عاليترين صورت آن در نر و ماده بودن تجلّى پيدا مىكند