تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧٧ - شرح آيات
رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلم چنين گفت، و شايد در نصوص به جا مانده از پيغمبر و ائمة عليه السّلام ابعاد اين تمايز را مشاهده كنيم، پس، مثلا، بيشتر سفارشها و گفتههاى ايشان متوجه عموم مردم است، در صورتى كه در وصيتها و كلمات ايشان چيزهاى مخصوص برجستگان و رهبران، همچون كميل و ابو ذر و سلمان و ابن مسعود و ابن جندب مشاهده مىكنيم.
خدا اين تفاضل را- همچون در سخن گفتن در اين جا از بهشتهاى چهارگانه- از آن روى مورد تأكيد قرار مىدهد كه مردمان در كارهاى خير نسبت به يكديگر حالتى شبيه به حالت مسابقه پيدا كنند، و قرآن به اين هدف اشاره كرده و گفته است سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ براى رسيدن به آمرزش پروردگارتان و بهشتى كه پهناى آن همچون پهناى آسمانها و زمين است و آماده پذيرفتن كسانى است كه به خدا و فرستادگانش ايمان آوردند، به مسابقه بپردازيد و از يكديگر پيشى جوييد»، [١٣٦] و بلكه قرآن مسابقه براى محكم كردن عمل را هدفى از آفرينش شمرده و گفته است وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا او است آن كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد، و عرش او بر آب بود، تا شما را بيازمايد و معلوم كند كه كدام يك در عمل و كردار نيكوتريد، [١٣٧] و گفت الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا آن كه زندگى و مرگ را آفريد تا شما را بيازمايد و معلوم كند كه كدام يك در عمل و كردار نيكوتريد». [١٣٨] خلاصه كلام آن كه «دونهما» در آيه به معنى كمتر بودن در فضل و فضيلت است، همچون آن كه مىگوييم فلانى در علم ما دون فلانى است، يعنى علم او كمتر از او است، و بدين گونه دو باغ (بهشت) آخرى يا به صاحب دو باغ اولى
[١٣٦] - الحديد/ ٢١.
[١٣٧] - هود/ ٧.
[١٣٨] - الملك/ ٢.