پيدا مى‌كند، پس ظواهر و حوادث را به صورت مادى و بر اساس آن كه قانون همه چيز است در معرض توضيح و تفسير قرار مى‌دهد، و مى‌بيند كه زاده شدن از همخوابگى آغاز مى‌شود كه مرد منيى يافته را در زهدان زن مى‌ريزد، و زهدان آماده براى به وجود آمدن جنين بر طبق قوانين و معادلاتى معين به نوبه خود به كار برمى‌خيزد/ ١٩٢ و از تركيب تخمك و منيى يافته پديد مى‌آيد كه سپس جنين از آن ساخته مى‌شود، كه اگر در آن جنبه مردانگى غلبه داشته باشد، نتيجه آن است كه از جنين پس از پايان يافتن دوران زهدانى آن پسرى به دنيا آيد، و اگر جنبه زنانگى غالب باشد دخترى. سپس در همين حد توقف مى‌كند و به بحث درباره پايان اين نمودها نمى‌پردازد، در صورتى كه اگر خوب دقت كنيم در سلسله علتها و آنچه ميان خواسته انسان و تحقق عمل فاصله مى‌شود، جاهاى خالى مى‌بينيم، پس تو كه خواستار پيدا كردن فرزندانى هستى، آيا در صلب خود بر اين كار قدرت دارى؟ و آيا موفق مى‌شوى كه همسرى مناسب براى آن پيدا كنى؟ و آيا تضمينى بر آن مى‌يابى كه عقيم و سترون نيست، يا گرفتار سقط جنين نمى‌شود؟ و دهها پرسش از اين گونه كه در ذهن هر يك از ما كه خواستار انجام دادن آن هستيم طرح مى‌شود. و چون در جستجوى ريشه اين پرسشها برآييم به اين امر واقف مى‌شويم كه هدفهاى مورد نظر ما كه تلاشهاى ما نتوانست آنها را براى ما تأمين كند، به سبب آن بوده است كه چنان حساب نكرديم كه اين هراس در انديشه ما آفريده شده تا ديگر به آنچه مى‌خواهيم دست يابيم. و امام امير المؤمنين عليه السلام راست گفت كه: «خدا را به از بين رفتن عزيمتها و شكسته شدن همتها شناختم». بيا و براى مرتبه هزارم دور از توكل بر خدا قلبت را براى انجام نقشه‌اى به كار انداز و ببين كه چگونه گردنه‌هاى غير قابل عبور حساب ناشده بر سر راهت پيدا مى‌شود.

از همين جا اين حقيقت در فطرت مردمان جايگزين شده است كه زمام امور به دست ايشان نيست، و در هر عملى كه شخص در انجام دادن يا جلوگيرى كردن از انجام آن سهيم مى‌شود، اندازه‌اى غيب وجود دارد. و قدرت خدا بر ايجاد نخستين آدمى از نطفه تا مرگ تأكيدى بر آن است كه بار ديگر او را براى جزا