تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٥ - شرح آيات
در آن است، و بدين گونه است كه رسالتهاى الاهى از دعوتهاى مادى بشرى تمايز پيدا مىكند كه در آنها مجتمع جز زحمت و تكلف و غرامت سنگين پرداختن هيچ سهمى ندارد.
[٤١- ٤٢] سپس قرآن به نيازى فطرى در انسان اشاره مىكند كه او را به معرفت غيب و اتصال پيدا كردن با آن مىخواند، و هر انسان از غيب مىترسد، و مىداند كه راهى به سوى آن ندارد، بدان سبب كه در اين خصوص اختيار به دست او نيست، بلكه خدا هر كس از بندگانش را كه بخواهد انتخاب مىكند وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشاءُ. [٤٦] و بعضى مدعى اتصال داشتن با غيباند، ولى بدون آن كه مدعى آن شوند كه قادر بر شناختن ابعاد غيب به صورتى هستند كه مىتوانند ابعاد غيب را به همان گونه بنويسند كه پيغمبر اسلام (ص) ابعاد وحى را نوشت،/ ١٢٧ يعنى در نزد آنان شناخت فراگير و فهميدهاى از غيب وجود ندارد، بلكه از پندارها و گوشهاى از اخبار شياطين پيروى مىكنند.
أَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُونَ «يا نزد ايشان غيبى وجود دارد، پس آن را بنويسند.» آرى، آنان اعتمادى بر غيب ندارند، بلكه بر كيد و مكر اعتماد مىكنند، و كلمه «أم» كه در آيه آمده، براى تأكيد است نه براى احتمال و تردد.
أَمْ يُرِيدُونَ كَيْداً «يا قصد مكر ورزيدن دارند.» كيد قوه برنامهريزى و وضع قانون و چيزى همچون رزمازمايى (استراتژى) است، و خدا از آن نظر نسبت به كيد انكار و نفرت نشان داده است كه او را دليل آن قرار دهد كه از هيچ گونه و درجهاى از آن سودى به دست نمىآيد.
فَالَّذِينَ كَفَرُوا هُمُ الْمَكِيدُونَ «و كسانى كه كافر شدند مكر شدگاناند.» بدان سبب كه هر اندازه مكر و حيله كنند نمىتوانند بر حق (سنتهاى خدا
[٤٦] - آل عمران/ ١٧٩.