تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨١

دانايان»، [١٤٩] و گفت كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ‌ «كتابى است فرخنده كه آن را به تو فرو فرستاديم تا در آيات آن بينديشند و تدبر كنند و خردمندان آن را به ياد بسپارند و از آن پند گيرند». [١٥٠] از آن جا كه ما به انديشه‌هاى حاضر و آماده عادت كرده‌ايم، و فرايند تفكر فرايندى مستلزم تلاش و كوشش است، و از آن روى كه روشهاى ما در فهم قرآن غالبا عقب مانده و نادرست است، در نتيجه از فرهنگ قرآنى كه به آن در زندگى فردى و اجتماعى نيازمنديم، دور مانده‌ايم، و على رغم نياز شديدى كه به آن داريم از آن با وجود نيازمندى شديد، عملا سودى به دست نمى‌آوريم. و چه بسيار حال ما شبيه به حال تشنه‌اى است كه در نزديكى نهر فرات است و از آن خبر ندارد، يا فقيرى كه در زير پاى او گنجى بزرگ نهفته است! نبايد فراموش كنيم كه يكى از معانى «مكنون» محفوظ است و اين مى‌رساند كه هيچ دست تحريفى به آن نرسيده و هرگز نخواهد رسيد، و مشركان و كافران هرگز نمى‌توانند نور آن را خاموش كنند. و بعضى از مفسران گفته‌اند كه معنى آن اين است كه كتاب در نزد خدا محفوظ است، و كتاب در اين جا كتابى است كه در آسمان است، [١٥١] ولى/ ٤٥٨ چنان به نظر مى‌رسد كه آيه بعدى اين آيه را تفسير مى‌كند، و بنا بر اين مقصود آن است كه از ناپاكان مكنون و پوشيده است.

لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ‌ «دست بدان نسايند مگر پاك شدگان».

مفسران و فقيهان به پيروى از آيات گفته‌اند كه: بسودن و لمس كردن قرآن جز بر مسلمان پاك روا نيست. و ابو الحسن (عليه السّلام) گفت: «قرآن را نبايد شخص ناپاك و جنب لمس كند، و به خط آن دست بزند يا آن را بر خود آويخته داشته باشد، چه خداوند گفته است: «الآية»، [١٥٢] و چون از امام صادق (عليه‌