تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨٠

صورتى كه پيوسته ما را به ميهمانى و كرامت خود دعوت مى‌كند، ولى ما جز به سعى خود نمى‌توانيم به آن برسيم، بدان جهت كه چنان است كه خدا آن را توصيف كرده است

فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ‌ «در كتابى پوشيده و پنهان.» پس ناگزير بايد به آشكار كردن آن بپردازيم كه رسول اللَّه (صلّى اللَّه عليه و آله) چنين گفته است، [١٤٦] يا به گفته امام على (عليه السّلام) آن را به سخن گفتن برانگيزيم، تا از غيب و نهفته آن آگاه شويم، چه قرآن على رغم مشتمل بودن بر بيان هر چيز هرگز سخن نمى‌گويد، «اين قرآن است پس از آن بخواهيد تا سخن گويد، ولى هرگز سخن نخواهد گفت،/ ٤٥٧ ولى من شما را از آن آگاه مى‌سازم: در آن دانش هر چيز است كه پس از اين خواهد آمد، و سخن گفتن از هر چيز كه گذشته است، و درمان دردتان، و نظم بخشيدن به آنچه در ميان شما مى‌گذرد»، [١٤٧] و مقصود امام (عليه السّلام) از «لن ينطق» «هرگز سخن نخواهد گفت» اين است كه ما هرگز در ظاهر قرآن از روشهاى تمدنى زندگى چيزى نخواهيم خواند، و نه از مضامين علمى آن، بلكه اين گونه چيزها را از تفكر و تدبر در آيات آن به دست خواهيم آورد كه در پوشيده‌هاى قرآن كريم و ذكر حكيم را بر روى ما مى‌گشايد و ما را از محتويات و تأويلات واقعى در نواحى مختلف زندگى آگاه خواهد ساخت، و چون عقل به راهنمايى آيات و سنت و علم صحيح عمل كند، كليد قرآن است.

خداوند متعال گفته است وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ‌ «و تأويل آن را كسى جز خدا نمى‌داند، و پيشرفتگان در علم مى‌گويند كه ما به آن ايمان آورديم و همه آن از پروردگار ما است، و يادآور نشوند مگر خردمندان»، [١٤٨] و گفت وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ‌ «اين مثلها را براى مردم مى‌زنيم، و آنها را درنمى‌يابند مگر