تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٦ - شرح آيات
همسر.
إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً «ما آن زنان را پديد آورديم، پديد آوردنى».
انشاء به معنى ابداع و ساختن است، و خدا براى هر مؤمنى همسرانى مخصوص به او آفريده است، و اين از عنايت و لطف او نسبت به مؤمن است، و بنا بر اين مقصود حوران بهشتى است، و بعضى گفتهاند كه مقصود از آن زنان دنيا است كه خدا آنان را از نو به صورت دختران جوان زيبا و باكره انشاء مىكند،/ ٤٠٩ و از أمّ سلمة روايت شده است كه او از رسول اللَّه (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) درباره اين پرسش كرد و چنين پاسخ شنيد: «اى امّ سلمه! مقصود آن زنان است كه به صورت پير زنان سفيد گيسو و چشم از كار افتاده و چرك از گوشه چشم آنان روان شده از دنيا رفتهاند و خدا بار ديگر آنان را پس از پيرى، جوان و سر حال و همسال به زندگى بازمىگرداند». [٤٤] و به قولى: حورالعين به سابقين اختصاص دارد و شوهر دوستان همسال به اصحاب اليمين.
فَجَعَلْناهُنَّ أَبْكاراً «پس آنان را به صورت باكره و دوشيزه بازگردانيديم.» كلمه «جعل» دلالت بر آن دارد كه بكر بودن آنان دايمى است، و در حديثى از رسول خدا (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) آمده است كه گفت: «هر وقت كه همسرانشان به نزد ايشان بيايند، آنان را باكره خواهند يافت» و چون عايشه اين سخن را شنيد گفت: واى از درد! و رسول خدا (ص) گفت: «در آنجا درد وجود ندارد»، [٤٥] و از صفات حوريان بهشتى شوهر دوستى و سازگار بودن آنان است.
عُرُباً أَتْراباً «شوهر دوستانى همسال».
در تفسير على بن ابراهيم آمده است كه: «جز به عربى سخن
[٤٤] - القرطبى، ج ١٧، ص ٢١٠.
[٤٥] - جوامع الجامع.