تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٨ - شرح آيات

اين كه سبب اتصال آن به همه آنچه پيش از آن آمده است مى‌شود، پس ملك اصحاب يمين است و به خاطر ايشان به وجود آمده، و اين آشكارتر است.

[٣٩- ٤٠] اما درباره نسبت اين گروه در بشريت و در هر نسلى از نسلهاى مسلمانان ثلّة (بيش از اندك) است، بدان سبب كه به عامه مؤمنان و مسلمانان نسبت داده شده است.

ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ* وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ‌ «گروهى از پيشينيان* و گروهى از پسينيان.»/ ٤١١ امام صادق (عليه السّلام) در معنى «الأوّلين» گفت: «طبقه‌اى كه با پيغمبر (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) بودند»، و در معنى «الآخرين»: «افراد امت پس از پيامبر (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم)، [٥١] و اين نگرشى واقعى است كه ايستار مبالغه‌آميز درباره اولين از مسلمانان را نفى مى‌كند كه همه آنان را از سابقان تصور مى‌كند، و هدايت را در پيروى هر يك از آنان مى‌داند، بنا بر تفسير به صورت مطلق حديث: «اصحاب من همچون ستارگانند و از هر كدام كه پيروى كنيد به هدايت مى‌رسيد»، پس نسل اول هر چند با كوشش و تلاش خويش تمدن اسلامى را تأسيس كردند، حماسه‌هايى را بنيان نهادند، بعضى از آنان از سابقون بودند و كمتر از آن از اصحاب اليمين، و بعضى از آنان، به تصريح قرآن از منافقان به شمار مى‌روند

وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ «و از اعراب پيرامون شما گروهى از منافقان‌اند، و از مردم مدينه نيز». [٥٢] اين با ايستار يأس‌آميز مسلمانان امروز منافات دارد. هرگز چنين نيست، و اين امكان وجود دارد كه يكى از ما در زمره سابقون يا دست كم از اصحاب اليمين باشيم به همان گونه كه گروه اول مسلمانان مى‌توانسته‌اند چنين باشند.

از آن روى چنين است كه امت اسلامى پيوسته بهترين امت برخاسته از