تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧٣ - شرح آيات

افزايش داشته باشد، پس اگر چنان كند كه ديگرى در حق او كرده است، برترى و فضل به آغاز كننده اختصاص دارد». [١٢٢] در حديثى به جامانده از پيامبر- در تأويل اين آيه- آمده است: «آيا جزاى كسى كه ما را به نعمت توحيد و يكتا پرستى متنعم ساخت، چيزى جز بهشت است؟». [١٢٣] [٦١] اين آيه در رفتار فرد مؤمن انعكاس پيدا مى‌كند و آلاء ارزانى داشته بر او از طرف پروردگارش نردبانى براى صعود به جانب كمال روحى و ساختن جامعه و سببى براى دست يافتن به خرسندى خدا مى‌شود، و البته وسيله‌اى براى تكذيب خداوند تبارك و تعالى نمى‌شود كه بسيارى از جن و انس چنين مى‌كنند.

فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ‌ آيا خدا به ايشان احسان نكرد و نعمتهاى آشكار و پنهان خويش را به ايشان ارزانى نداشت، و سپس آلاء او را تكذيب كردند؟! و از كجا مى‌دانى كه خدا احسان خود را، در آن حال كه از احسان كردن به ديگرى خوددارى مى‌كنيم، از ما قطع نكند؟ مگر دو فرشته او در شب جمعه چنين ندا نمى‌كنند كه: «خدايا به هر انفاق كننده فرزندى خلف عنايت كن، و به هر ممسك از انفاق تلف»، [١٢٤] پس براى چه بخل مى‌ورزيم؟! چنان است كه گويى در درون ايشان احساس عميقى به آن وجود دارد كه مالك نعمتها نيستند و امانتهايى از جانب خدا در دست ايشان است، پس از فرمان خدا براى انفاق كردن آنها خوددارى مى‌ورزند، در صورتى كه خدا گفته است وَ أَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيهِ‌ و از آنچه خدا شما را در آن جانشين خود قرار داده است انفاق كنيد»، [١٢٥] وَ ابْتَغِ فِيما آتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَ لا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيا وَ أَحْسِنْ كَما أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ وَ لا تَبْغِ الْفَسادَ فِي الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ‌ و در