تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٣ - شرح آيات

مُتَّكِئِينَ عَلى‌ فُرُشٍ بَطائِنُها مِنْ إِسْتَبْرَقٍ‌ «تكيه كنند بر متكاهايى كه آستر آنها از حرير ستبر است.» استبرق معرب از استبرك فارسى است كه مصغر ستبر به معنى ضخيم و درشت است، و گفته‌اند كه آنچه درون آن از حرير خالص باشد، شايسته‌تر آن است كه ظاهر آن چنين باشد. [١٠٥] و آيه با همه مفردات و الهامهاى آن تعبيرى بليغ از حد اعلاى راحت و آسايش است، چه آنان بر پشتيهاى حرير نرم خنك و لذتبخش تكيه كرده‌اند، و در پيرامون ايشان انواع ميوه‌ها را كه چيدن آنها هيچ زحمتى ندارد در اختيار خود دارند، و از برابر آنان نهرهاى گوناگون روان است، و شاخه‌هاى سبز و تازه بر سر ايشان سايه مى‌افكند.

وَ جَنَى الْجَنَّتَيْنِ دانٍ‌ «و چيدن ميوه در هر دو جنت نزديك و در دسترس است.» انسان در دنيا به چيزى جز با تحمل رنج و تعب دسترس پيدا نمى‌كند، و كشاورزى در هنگام درو كردن محصول و چيدن ميوه‌هاى درختان كه نتيجه رنجهاى متحمل شده خود را به دست مى‌آورد، ولى بعضى از ميوه‌هاى بسيار دور از دسترس قرار گرفته‌اند و لازم است بر درخت بالا رود يا به وسايل ديگر متشبث شود تا بتواند همه محصول خود را به دست آورد، ولى در آخرت ميوه بهشت (جنت، باغ) در دسترس قرار دارد و هنگامى كه مؤمن خواهان آن مى‌شود شاخه با ميوه‌اش به نزديك او مى‌آيد و بى‌تعبى آن را تناول مى‌كند، و در كلمه اشاره‌اى به آن است كه ميوه در نهايت درجه رسيدگى است و هميشه هست و تلف نمى‌شود، و دنت/ ٣٥٠ الثمرة به معنى آن است كه ميوه رسيدن و چيدن آن نزديك شد.

سؤالى كه در اين جا طرح مى‌شود آن است كه: به چه دليل خدا از تكيه كردن به صيغه مضارع ياد كرده در صورتى كه ظاهرا بايد به صيغه (سيتكئون) بيان‌