تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٤ - شرح آيات
صفاى ايمنى را بر خود منغص مىسازد و صلح و سلام را به تباهى مىكشد، به همان گونه كه مىتواند در جلب سلام و سعادت را به آن بازگرداند تا رحمانيت خدا بر دست او آشكار شود، و اين در هنگامى است كه در ميزان طغيان نورزد و آن را به حق برپا دارد، پس در خوردن و آشاميدن اسراف نكند، و در مصرف كردن تبذير روا ندارد، بيش از آن چه توليد مىكند خرج نكند، و بيش از حاجت نخوابد، بلكه وزن را در همه جوانب زندگى شخصى و اجتماعى برپا دارد.
/ ٢٨٩ أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزانِ «تا در اندازهگيرى سركشى نكنيد.» طغيان زيان رساندن به ميزان و اندازهگيرى است به صورتى بسيار بد و آشكار، و پروردگارمان ما را از اين كار نهى مىكند، و بر نهى از آن دعوت به برپا داشتن ميزان و احترام گذاشتن و ملتزم بودن به آن و به عاليترين صورت عدل را كه قسط است مىافزايد.
وَ أَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ «و توزين كردن را به قسط و دادگرى انجام دهيد.» كه آن حتى از عدل هم بيشتر به تقوا نزديك است، چه قسط عبارت از عدل تنها نيست، بلكه عبارت از عدل است كه بر آن احتياطى به منظور عملى شدن آن افزوده شده باشد، پس اگر صاحب محلّى هستى كه در آن چيزها را به وزن مىفروشى، پس از وزن كردن چيزى بر آنچه مىدهى بيفزايى، و چون چيزى به وزن مىخرى آن را اندكى كمتر از آنچه حق است بگيرى، و اين بدان سبب است كه در دو حالت براءت ذمّه حاصل شود. اين همان قسط است، و اگر بشريت به اين قاعده عمل مىكرد، چه اندازه خوشبخت و سعادتمند مىبود؟! اقامه و برپا داشتن التزام به چيزى و ادا كردن آن به بهترين صورت است، و اقامه وزن در بهترين شكل آن هنگامى صورت پذير مىشود كه با قسط همراه باشد.
پروردگار ما زيان رساندن با ميزان تنها در صورت بد و آشكار آن ما را نهى نكرده است، بلكه از مخالفت كردن با آن به صورت ساده يا بهرهمند شدن از غفلت و اعتماد مردم يا حيلهگرى در قانون نيز نهى كرده است.