تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧ - شرح آيات

و گاه دو موضوع واقعا به يكديگر پيوستگى ندارند، بلكه فقط به تقدير و نظر تو چنين است.

ولى قسم در كلام خدا حكايت از آن دارد كه با آنچه بدان اتصال دارد، اين اتصالى بر حق است و شكى در آن نيست، پس چون در قرآن مى‌خوانيم‌ وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ وَ طُورِ سِينِينَ وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ‌ كه پس از آن چنين مى‌آيد لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ‌، معنى آن اين است كه اتصال و پيوندى واقعى ميان آفريده شدن وى در بهترين ساختمان و اندام و ميان تين (انجير) و زيتونى (كه طعام وى از آنها است)، و طور سينين (كه شهرها را از تندبادها و دشمنان حفظ مى‌كند، و بسيارى از عوامل تمدن را فراهم مى‌آورد) و البلد الامين (كه مردم آن در آرامش به سر مى‌برند)، يعنى بين همه آنها و قوام آفرينش انسان وجود دارد.

چنين است در اين جا كه خدا به بادهاى پراكنده ساز و ابرهاى سيراب كننده زمين و كشتيهايى كه به وسيله بادها به راه مى‌افتند و فرشتگانى كه كارها را تقسيم مى‌كنند سوگند ياد مى‌كند كه ميان همه آنها و حقيقتى كه پس از اين مى‌آيد، رابطه‌اى است

إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ‌ «آنچه به شما وعده داده شده، راست است.» اولا: بدان سبب كه آسمان كه مدبّر اين نبردهاى بزرگ است خلف وعده نمى‌كند، و مگر جز عاجز كسى خلاف وعده مى‌كند، و آيا حقّ آن داريم كه براى مقام پروردگار نيرومند و قاهر/ ١٨ مقتدرى كه بادها را به حمل كردن آن همه بارهاى سنگين آب قادر ساخته و از بالاى سر ما به هر جا كه خواسته انتقال داده و زمين مرده را بار ديگر زنده كرده است، عجز و ناتوانى تصور كنيم؟ هرگز نمى‌توانيم ... او راستگو است و به وعده و وعيد خود هر دو عمل مى‌كند، و بر ما است كه پيش از آن كه سرزمين ما گرفتار ويرانى و هلاك شود از او بترسيم.

ثانيا: همه آن نيروهاى محيط بر ما نقش خود را بنا بر تقدير پروردگار عزيز عليم ايفا مى‌كنند، پس چگونه انسان مى‌تواند به اين تقدير خاضع نباشد؟ چگونه مى‌تواند آن را فرو گذارد و پيرو هواى نفس خويش شود؟ و براى چه از پيش و پس با