الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٣٨ - امورى كه در فعل علامت لازم بودن آنست

كند و پرواضح و روشن است كه در امثله مذكور امر چنين نمى‌باشد.

شرح‌

قوله: و اصله: يعنى اصل مطاوع.

قوله: و هو قول النّحويّين: ضمير « هو » به ما قدّمته لك راجع است.

قوله: على قبول فاعله: ضمير در « فاعله » به الآخر راجع است.

قوله: لذلك التّأثير: يعنى تأثيرى را كه احد الفعلين گذارده است.

متن:

الثّالث عشر

ان يكون رباعيّا مزيدا فيه نحو: تدحرج و احرنجم و اقشعرّ و اطمأنّ.

ترجمه:

امر سيزدهم‌

امر سيزدهم آنستكه فعل رباعى مزيد باشد و آن سه باب است:

الف: تدحرج از باب تفعلل.

ب: احرنجم از باب افعنلل.

ج: اقشعرّ و اطمأنّ از باب افعللّ.

متن:

الرّابع عشر

ان يضمّن معنى فعل قاصر، نحو قوله تعالى‌ «ولا تعد عيناك عنهم» «فليحذر الّذين يخالفون عن امره» «اذا عوابه» «و أصلح لى فى ذرّيّتى» «و لا يسّمّعون الى الملأ الاعلى» و قولهم « سمع اللّه لمن حمده» و قوله:

فانها ضمّنت معنى و لا تنب و يخرجون، و تحدثوا، و بارك، و لا يصغون، و استجاب، و يعث او يفسد.

و الستة الباقية ان يدل على سجية كلؤم و جبن و شجع.