الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣١٤ - بيان رابط در جملهاى كه خبر است

سپس مصنّف مى‌گويد:

و گاهى ضمير رابط محذوف و مجرور مى‌باشد مانند: السّمن منوان بدرهم (روغن دو من از آن بيك در هم مى‌باشد) در اصل « السّمن منوان منه بدرهم» بوده پس ضمير مجرورى يعنى « منه » كه رابط خبر يعنى « منوان بدرهم» به مبتداء يعنى « السّمن » مى‌باشد حذف شده.

و نيز مانند قول زنى كه گفته: زوجى المسّ مسّ ارنب و الرّيح ريح زرنب:

يعنى: شوهر من صفتش اينست كه تماس با او همچون تماس با خرگوش بوده و بوى او همچون بوى زرنب كه گياه خوش بوئى بوده مى‌باشد، يعنى بدنش نرم و بويش خوش است.

اصل آن: مسّه مسّ ارنب و ريحه ريح زرنب بوده پس ضمير مجرورى راجع به مبتداء (زوجى) حذف شده است.

البتّه اين فرض در صورتى است كه الف و لام در « المسّ » نائب از ضمير محذوف نباشد.

و همچنين مانند فرموده حقتعالى: و لمن صبر و غفر انّ ذلك لمن عزم الامور ( و هر كسيكه بر ظلم ديگرى صبر كرده و ببخشد اين مقام حلم عزم در امور الهى است).

تقدير انّ ذلك منه بوده پس ضمير مجرورى محذوف خبر را كه « انّ ذلك الخ» باشد به مبتداء يعنى « من » ارتباط مى‌دهد.

مصنّف گويد:

تقدير « منه » در اين آيه شريفه امر حتمى و مسلّمى است اعمّ از آنكه « لام » داخل بر مبتداء يعنى « من » را لام ابتدائيّة فرض كرده و من را موصوله يا شرطيّه دانسته يا اينكه لام را موطئه تقدير كرده و « من » را شرطيّه بدانيم امّا در صورت اوّل (من موصوله و لام ابتدائيّه باشد) جهتش اينستكه: