الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٢١ - جواب زمخشرى از آيه شريفه در سوره صف

طلب و در واقع امر باشد و از طرفى « يغفرلكم » جواب است براى استفهام يعنى‌ «هلادلّكم على تجارة الخ» و اين از باب قرار دادن سبب سبب بجاى سبب مى‌باشد چنانچه شرح آن در بحث جمل مفسّره قبلا گذشت.

مؤلّف گويد:

حاصل كلام تا اينجا اين است كه زمخشرى در ذيل آيه واقع در صوره صفّ گفته است:

عطف « بشّر » بر « تؤمنون » از قبيل عطف انشاء بر خبر نيست زيرا « تؤمنون » اگر چه بحسب ظاهر جمله خبريّه است ولى در معنى انشاء مى‌باشد چون بمعناى « آمنوا » است.

حال باينكلام دو اشكال شده:

اشكال اوّل‌

عطف « بشّر » به « تؤمنون » صحيح نيست زيرا دو فعل متعاطف مى‌بايد در فاعل با هم متّحد باشند در حاليكه فاعل « بشّر » وجود مبارك نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بوده و فاعل « تؤمنون » مؤمنين مى‌باشند.

اشكال دوّم‌

اينكه گفته شد « تؤمنون » بمعناى « آمنوا » است صحيح نبوده بلكه بمعناى خبر مى‌باشد و جمله مفسّره است و براى وضوح اين گفتار آيات مورد نياز در ذيل نقل مى‌شود:

يا ايّها الّذين آمنوا هل ادلّكم على تجارة تنجيكم من عذاب اليم، تؤمنون باللّه و رسوله و تجاهدون فى سبيل اللّه باموالكم و انفسكم ذلكم خير لكم ان كنتم تعلمون، يغفرلكم ذنوبكم و يدخلكم جنّات تجرى من تحتها الانهار و مساكن طيّبة فى جنّات عدن ذلك الفوز العظيم، و اخرى تحبّونها نصر من اللّه و فتح قريب و بشّر المؤمنين.