الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٦ - مقاله ابو حيان و گفتار مصنف

قوله: فى انّ اضافته: يعنى اضافه مالك به يوم.

قوله: محضة: يعنى اضافه معنوى.

قوله: اذ المراد: يعنى مراد المتكلّم.

قوله: انّه داين حسّانا: ضمير در « انّه » به متكلّم راجع است.

قوله: من افلاس غيره: يعنى غير حسّان.

قوله: و مطله: يعنى و مطل غير حسّان و كلمه « مطل » يعنى دين ديگران را به سوء پرداختن.

قوله: شرطا لها: يعنى شرطا للمسئلة.

متن:

و الثّالث العطف على التّوهّم‌

نحو « ليس زيد قائما و لا قاعد»، بالخفض على توهّم دخول الباء فى الخبر، و شرط جوازه صحّة دخول ذلك العامل المتوهّم، و شرط حسنه كثرة دخوله هناك، و لهذا حسن قول زهير:

و قول الآخر:

و لم يحسن قول الآخر:

لقلة دخول الباء على خبر كان، بخلاف خبرى ليس و ما، و النيرب: النّميمة، و المنمّل: الكثير النّميمة، و المنمش: المفسد ذات البين.

و كما وقع هذا العطف فى المجرور وقع فى اخيه المجزوم، و وقع ايضا فى المرفوع اسما و فى المنصوب اسما و فعلا، و فى المركّبات.