إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٢٢ - امر يازدهم اشتراك لفظى

٢- چنانچه مشترك لفظى- در قرآن- بدون قرينه، استعمال شود باعث اجمال‌گوئى است و با مقام حكمت خداوند متعال سازگار نيست زيرا پروردگار حكيم اجمال‌گوئى نمى‌كند بلكه هميشه مراد خود را مشخّص و معيّن مى‌كند.

قوله: «و ذلك لعدم لزوم التطويل فيما كان الاتكال على حال ...».

مصنّف «ره» در عبارت مذكور، پاسخ قائلين به استحاله اشتراك لفظى را مى‌دهند كه:

الف: ١- چنانچه مشترك لفظى را همراه با قرينه حاليه‌ استعمال كنند، ديگر لفظ اضافه‌اى مطرح نيست كه سبب تطويل شود.

٢- گاهى مشترك لفظى را همراه قرينه لفظيّه‌اى استعمال مى‌كنند كه آن قرينه، دو مطلب را افهام مى‌كند: ١- قرينه بر اشتراك لفظى است ٢- غرض‌ ديگرى را تفهيم مى‌كند كه اگر بنا بود آن لفظ، قرينه هم واقع نشود، لازم بود آن لفظ را بياورند- تا مطلب دوّم را افهام نمايد-

آيا در اين صورت هم شما مى‌گوئيد، استعمال مشترك لفظى همراه با قرينه، موجب تطويل بلاطائل است؟

ب: اينكه گفتيد استعمال مشترك لفظى بدون قرينه، باعث اجمال‌گوئى مى‌شود و با مقام حكمت خداوند متعال، سازگار نيست، مردود است زيرا:

آيا شما آيه شريفه‌ «هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ ...» را مشاهده كرده‌ايد. اگر اجمال‌گوئى با كلام خداوند حكيم‌