إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٣ - موضوع علم اصول چيست
التّعبّدي يرجع الى وجوب العمل على طبق الخبر كالسّنّة المحكيّة به، و هذا من عوارضه لا عوارضها، كما لا يخفى.
و بالجملة: الثّبوت الواقعي ليس من العوارض، و التّعبّدي و إن كان منها، إلّا أنّه ليس للسّنّة، بل للخبر، فتأمّل جيّدا(١).
[١]- خلاصه فرمايش شيخ انصارى «ره»: مرحوم شيخ، توجيهى را در خبر واحد بيان كردهاند كه اگر مورد قبول واقع شود، نظير همان توجيه را در باب تعادل و تراجيح و تعارض خبرين مىتوان جريان داد.
ايشان فرمودهاند: عنوان بحث را در باب حجّيّت خبر واحد تغيير داده و به نحوى كه در كتب اصولى بحث شده- يعنى خبر الواحد هل هو حجّة ام لا- آن را مطرح نمىكنيم بلكه موضوع را همان سنّت اصطلاحى قرار داده و مىگوئيم «قول المعصوم هل يثبت بخبر زرارة ام لا» كه ما در اين صورت موضوع مسئله را قول المعصوم، فعل المعصوم يا تقرير المعصوم قرار داده و مثلا مىگوئيم «قول المعصوم هل يثبت بخبر الواحد ام لا يثبت».
مرحوم شيخ فرمودهاند در فرض مذكور، بحث ما در باب حجّيّت خبر واحد، بحث از عوارض سنّت اصطلاحى است زيرا ما سنّت اصطلاحى- قول، فعل يا تقرير معصوم- را موضوع و محمولش را هل يثبت او لا يثبت قرار دادهايم.
تذكّر: فرمايش مرحوم شيخ در رابطه با خبر واحد هست امّا اگر آن بيان، درست باشد در باب خبرين متعارضين هم جريان پيدا مىكند كه:
قول معصوم «عليه السّلام» به وسيله كداميك از خبرين متعارضين ثابت مىشود و مثلا در موردى كه يكى از خبرين، داراى ترجيح باشد، مىگوئيم قول معصوم «عليه