المحجة البيضاء
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٤ ص
(٤)
٤ ص
(٥)
٤ ص
(٦)
٦ ص
(٧)
٧ ص
(٨)
٧ ص
(٩)
٨ ص
(١٠)
١٠ ص
(١١)
١١ ص
(١٢)
١١ ص
(١٣)
١٤ ص
(١٤)
١٦ ص
(١٥)
٢١ ص
(١٦)
٢١ ص
(١٧)
٢١ ص
(١٨)
٢١ ص
(١٩)
٢١ ص
(٢٠)
٢٢ ص
(٢١)
٢٤ ص
(٢٢)
٢٤ ص
(٢٣)
٢٤ ص
(٢٤)
٢٤ ص
(٢٥)
٢٦ ص
(٢٦)
٢٧ ص
(٢٧)
٢٧ ص
(٢٨)
٢٩ ص
(٢٩)
٢٩ ص
(٣٠)
٣٠ ص
(٣١)
٣٠ ص
(٣٢)
٣١ ص
(٣٣)
٣١ ص
(٣٤)
٣١ ص
(٣٥)
٣٣ ص
(٣٦)
٣٣ ص
(٣٧)
٣٤ ص
(٣٨)
٣٤ ص
(٣٩)
٣٥ ص
(٤٠)
٣٥ ص
(٤١)
٣٦ ص
(٤٢)
٣٧ ص
(٤٣)
٣٨ ص
(٤٤)
٣٩ ص
(٤٥)
٣٩ ص
(٤٦)
٣٩ ص
(٤٧)
٤٠ ص
(٤٨)
٤١ ص
(٤٩)
٤٢ ص
(٥٠)
٤٤ ص
(٥١)
٤٤ ص
(٥٢)
٤٤ ص
(٥٣)
٤٥ ص
(٥٤)
٤٦ ص
(٥٥)
٤٦ ص
(٥٦)
٤٧ ص
(٥٧)
٤٧ ص
(٥٨)
٤٨ ص
(٥٩)
٤٨ ص
(٦٠)
٤٨ ص
(٦١)
٤٩ ص
(٦٢)
٤٩ ص
(٦٣)
٥٠ ص
(٦٤)
٥١ ص
(٦٥)
٥٢ ص
(٦٦)
٥٢ ص
(٦٧)
٥٢ ص
(٦٨)
٥٣ ص
(٦٩)
٥٤ ص
(٧٠)
٥٦ ص
(٧١)
٥٧ ص
(٧٢)
٥٨ ص
(٧٣)
٥٨ ص
(٧٤)
٥٨ ص
(٧٥)
٥٨ ص
(٧٦)
٦٠ ص
(٧٧)
٦١ ص
(٧٨)
٦١ ص
(٧٩)
٦٣ ص
(٨٠)
٦٧ ص
(٨١)
٦٩ ص
(٨٢)
٧٠ ص
(٨٣)
٧٢ ص
(٨٤)
٧٢ ص
(٨٥)
٧٣ ص
(٨٦)
٧٤ ص
(٨٧)
٧٦ ص
(٨٨)
٧٨ ص
(٨٩)
٧٩ ص
(٩٠)
٧٩ ص
(٩١)
٨٠ ص
(٩٢)
٨٠ ص
(٩٣)
٨٠ ص
(٩٤)
٨٠ ص
(٩٥)
٨١ ص
(٩٦)
٨١ ص
(٩٧)
٨١ ص
(٩٨)
٨١ ص
(٩٩)
٨١ ص
(١٠٠)
٨١ ص
(١٠١)
٨١ ص
(١٠٢)
٨١ ص
(١٠٣)
٨٢ ص
(١٠٤)
٨٢ ص
(١٠٥)
٨٢ ص
(١٠٦)
٨٢ ص
(١٠٧)
٨٢ ص
(١٠٨)
٨٣ ص
(١٠٩)
٨٣ ص
(١١٠)
٨٣ ص
(١١١)
٨٣ ص
(١١٢)
٨٣ ص
(١١٣)
٨٣ ص
(١١٤)
٨٤ ص
(١١٥)
٨٤ ص
(١١٦)
٨٤ ص
(١١٧)
٨٤ ص
(١١٨)
٨٥ ص
(١١٩)
٨٨ ص
(١٢٠)
٩٠ ص
(١٢١)
٩١ ص
(١٢٢)
٩٢ ص
(١٢٣)
٩٣ ص
(١٢٤)
٩٣ ص
(١٢٥)
٩٤ ص
(١٢٦)
٩٤ ص
(١٢٧)
٩٤ ص
(١٢٨)
٩٤ ص
(١٢٩)
٩٦ ص
(١٣٠)
٩٨ ص
(١٣١)
٩٩ ص
(١٣٢)
١٠٢ ص
(١٣٣)
١٠٥ ص
(١٣٤)
١٠٦ ص
(١٣٥)
١٠٦ ص
(١٣٦)
١٠٧ ص
(١٣٧)
١٠٩ ص
(١٣٨)
١١٨ ص
(١٣٩)
١١٨ ص
(١٤٠)
١٢٠ ص
(١٤١)
١٢٢ ص
(١٤٢)
١٢٢ ص
(١٤٣)
١٢٤ ص
(١٤٤)
١٢٧ ص
(١٤٥)
١٢٧ ص
(١٤٦)
١٢٨ ص
(١٤٧)
١٢٩ ص
(١٤٨)
١٢٩ ص
(١٤٩)
١٢٩ ص
(١٥٠)
١٣١ ص
(١٥١)
١٣١ ص
(١٥٢)
١٣١ ص
(١٥٣)
١٣٥ ص
(١٥٤)
١٣٦ ص
(١٥٥)
١٣٧ ص
(١٥٦)
١٣٧ ص
(١٥٧)
١٣٨ ص
(١٥٨)
١٣٩ ص
(١٥٩)
١٣٩ ص
(١٦٠)
١٣٩ ص
(١٦١)
١٤١ ص
(١٦٢)
١٤٤ ص
(١٦٣)
١٤٤ ص
(١٦٤)
١٤٧ ص
(١٦٥)
١٤٨ ص
(١٦٦)
١٤٨ ص
(١٦٧)
١٤٩ ص
(١٦٨)
١٥٠ ص
(١٦٩)
١٥٠ ص
(١٧٠)
١٥١ ص
(١٧١)
١٥٢ ص
(١٧٢)
١٥٣ ص
(١٧٣)
١٥٣ ص
(١٧٤)
١٥٤ ص
(١٧٥)
١٥٤ ص
(١٧٦)
١٥٤ ص
(١٧٧)
١٥٤ ص
(١٧٨)
١٥٩ ص
(١٧٩)
١٥٩ ص
(١٨٠)
١٦٢ ص
(١٨١)
١٦٣ ص
(١٨٢)
١٦٤ ص
(١٨٣)
١٦٥ ص
(١٨٤)
١٦٥ ص
(١٨٥)
١٦٦ ص
(١٨٦)
١٦٦ ص
(١٨٧)
١٦٦ ص
(١٨٨)
١٧٠ ص
(١٨٩)
١٧٢ ص
(١٩٠)
١٧٣ ص
(١٩١)
١٧٤ ص
(١٩٢)
١٧٨ ص
(١٩٣)
١٨٠ ص
(١٩٤)
١٨٣ ص
(١٩٥)
١٨٣ ص
(١٩٦)
١٨٥ ص
(١٩٧)
١٨٦ ص
(١٩٨)
١٨٨ ص
(١٩٩)
١٨٩ ص
(٢٠٠)
١٨٩ ص
(٢٠١)
١٩٠ ص
(٢٠٢)
١٩١ ص
(٢٠٣)
١٩١ ص
(٢٠٤)
١٩٥ ص
(٢٠٥)
١٩٦ ص
(٢٠٦)
١٩٧ ص
(٢٠٧)
١٩٩ ص
(٢٠٨)
٢٠٠ ص
(٢٠٩)
٢٠١ ص
(٢١٠)
٢٠٢ ص
(٢١١)
٢٠٣ ص
(٢١٢)
٢٠٣ ص
(٢١٣)
٢٠٣ ص
(٢١٤)
٢٠٣ ص
(٢١٥)
٢٠٦ ص
(٢١٦)
٢٠٧ ص
(٢١٧)
٢٠٨ ص
(٢١٨)
٢٠٨ ص
(٢١٩)
٢٠٨ ص
(٢٢٠)
٢١٠ ص
(٢٢١)
٢١١ ص
(٢٢٢)
٢١٣ ص
(٢٢٣)
٢١٩ ص
(٢٢٤)
٢٢٠ ص
(٢٢٥)
٢٢٠ ص
(٢٢٦)
٢٢٠ ص
(٢٢٧)
٢٢١ ص
(٢٢٨)
٢٢١ ص
(٢٢٩)
٢٢٢ ص
(٢٣٠)
٢٢٣ ص
(٢٣١)
٢٢٧ ص
(٢٣٢)
٢٣١ ص
(٢٣٣)
٢٣١ ص
(٢٣٤)
٢٣٢ ص
(٢٣٥)
٢٣٣ ص
(٢٣٦)
٢٣٦ ص
(٢٣٧)
٢٣٦ ص
(٢٣٨)
٢٣٨ ص
(٢٣٩)
٢٤٠ ص
(٢٤٠)
٢٤٠ ص
(٢٤١)
٢٤١ ص
(٢٤٢)
٢٤٢ ص
(٢٤٣)
٢٤٥ ص
(٢٤٤)
٢٤٥ ص
(٢٤٥)
٢٤٦ ص
(٢٤٦)
٢٤٧ ص
(٢٤٧)
٢٤٧ ص
(٢٤٨)
٢٤٨ ص
(٢٤٩)
٢٤٨ ص
(٢٥٠)
٢٥٢ ص
(٢٥١)
٢٥٣ ص
(٢٥٢)
٢٥٩ ص
(٢٥٣)
٢٦٠ ص
(٢٥٤)
٢٦٣ ص
(٢٥٥)
٢٦٤ ص
(٢٥٦)
٢٦٥ ص
(٢٥٧)
٢٦٩ ص
(٢٥٨)
٢٧١ ص
(٢٥٩)
٢٧١ ص
(٢٦٠)
٢٧٥ ص
(٢٦١)
٢٨٣ ص
(٢٦٢)
٢٨٤ ص
(٢٦٣)
٢٨٩ ص
(٢٦٤)
٢٩٣ ص
(٢٦٥)
٢٩٣ ص
(٢٦٦)
٢٩٦ ص
(٢٦٧)
٢٩٦ ص
(٢٦٨)
٢٩٩ ص
(٢٦٩)
٣٠٢ ص
(٢٧٠)
٣٠٥ ص
(٢٧١)
٣٠٩ ص
(٢٧٢)
٣١٨ ص
(٢٧٣)
٣١٩ ص
(٢٧٤)
٣٢١ ص
(٢٧٥)
٣٢٣ ص
(٢٧٦)
٣٣٠ ص
(٢٧٧)
٣٣٦ ص
(٢٧٨)
٣٤٠ ص
(٢٧٩)
٣٤٢ ص
(٢٨٠)
٣٤٤ ص
(٢٨١)
٣٥٠ ص
(٢٨٢)
٣٥٢ ص
(٢٨٣)
٣٥٤ ص
(٢٨٤)
٣٥٧ ص
(٢٨٥)
٣٥٧ ص
(٢٨٦)
٣٥٨ ص
(٢٨٧)
٣٥٩ ص
(٢٨٨)
٣٦٠ ص
(٢٨٩)
٣٦٠ ص
(٢٩٠)
٣٦١ ص
(٢٩١)
٣٦١ ص
(٢٩٢)
٣٦٢ ص
(٢٩٣)
٣٦٢ ص
(٢٩٤)
٣٦٣ ص
(٢٩٥)
٣٦٤ ص
(٢٩٦)
٣٦٥ ص
(٢٩٧)
٣٦٥ ص
(٢٩٨)
٣٦٥ ص
(٢٩٩)
٣٦٥ ص
(٣٠٠)
٣٦٥ ص
(٣٠١)
٣٦٦ ص
(٣٠٢)
٣٦٧ ص
(٣٠٣)
٣٦٩ ص
(٣٠٤)
٣٦٩ ص
(٣٠٥)
٣٧٠ ص
(٣٠٦)
٣٧٠ ص
(٣٠٧)
٣٧١ ص
(٣٠٨)
٣٧٢ ص
(٣٠٩)
٣٧٣ ص
(٣١٠)
٣٧٤ ص
(٣١١)
٣٧٧ ص
(٣١٢)
٣٧٨ ص
(٣١٣)
٣٨١ ص
(٣١٤)
٣٨٤ ص
(٣١٥)
٣٨٦ ص
(٣١٦)
٣٨٧ ص
(٣١٧)
٣٩٠ ص
(٣١٨)
٣٩١ ص
(٣١٩)
٣٩٣ ص
(٣٢٠)
٣٩٤ ص
(٣٢١)
٣٩٤ ص
(٣٢٢)
٣٩٥ ص
(٣٢٣)
٣٩٨ ص
(٣٢٤)
٣٩٨ ص
(٣٢٥)
٤٠٢ ص
(٣٢٦)
٤٠٣ ص
(٣٢٧)
٤٠٤ ص
(٣٢٨)
٤٠٥ ص
(٣٢٩)
٤٠٨ ص
(٣٣٠)
٤١٠ ص
(٣٣١)
٤١٢ ص
(٣٣٢)
٤١٤ ص
(٣٣٣)
٤١٧ ص
(٣٣٤)
٤١٨ ص
(٣٣٥)
٤٢٠ ص
(٣٣٦)
٤٢٢ ص
(٣٣٧)
٤٢٥ ص
(٣٣٨)
٤٢٧ ص
(٣٣٩)
٤٣٤ ص
(٣٤٠)
٤٣٨ ص
(٣٤١)
٤٤٤ ص
(٣٤٢)
٤٤٧ ص
(٣٤٣)
٤٤٨ ص
(٣٤٤)
٤٥٥ ص
(٣٤٥)
٤٥٩ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص

المحجة البيضاء - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٧١

و سابع كناية عن عباس و إنّما قلبه للتقيّة. و قد أسلفنا أخبارا أخر في هذا الباب من الكافي.

قال: [١]

(الباب السابع في مسائل متفرّقة يكثر مسيس الحاجة إليها)

(١) أقول: و لمّا كانت المسائل الّتي ذكرها أبو حامد في هذا الباب مبتنية على أصول العامّة طوينا ذكرها إلّا مسألة واحدة مهمّة نذكرها في فصل و نذكر بدل ما تركناه مسائل متفرّقة في الحلال و الحرام من أخبار أهل البيت عليه السّلام في فصل آخر.

الفصل الأوّل في المسألة الّتي ذكرها أبو حامد: سئل عن الفرق بين الرّشوة و الهديّة

مع أن كلّ واحد منهما يصدر عن الرّضا و لا يخلو عن غرض و قد حرم أحدهما دون الآخر؟ فقلت: باذل المال لا يبذله قطّ إلّا لغرض إمّا آجل كالثواب و إمّا عاجل، و العاجل إمّا مال و إمّا فعل و إعانة على مقصود معيّن و إمّا تقرّب إلى قلب المهدي إليه يطلب محبّته إمّا للمحبّة في عينها و إمّا للتوصّل بالمحبّة إلى عوض وراءها فالأقسام الحاصلة من هذه الأربعة خمسة: الأوّل ما غرضه الثواب في الآخرة و ذلك إمّا أن يكون المصروف إليه محتاجا أو عالما أو منتسبا بنسب ديني أو صالحا في نفسه متديّنا فما يعلم الآخذ أنّه يعطى لحاجته فلا يحلّ له أخذه إن لم يكن محتاجا، و ما علم أنّه يعطى لشرف نسبه لا يحلّ له إن علم أنّه كاذب في دعوى النسب، و ما يعطى لعلمه لا يحلّ له أن يأخذه إلّا أن يكون في العلم كما يعتقده المعطي بأن كان خيّل إليه كما لا في العلم حتّى بعثه ذلك على التقرّب و إن لم يكن كاملا لم يحلّ له، و ما يعطى لدينه و صلاحه لا يحلّ له أن يأخذه إن كان فاسقا في الباطن فسقا لو علم المعطي به لما أعطاه و قلّما يكون الصالح بحيث لو انكشف باطنه لبقيت القلوب مائلة إليه و إنّما ستر اللّه القبيح هو الّذي يحبّب الخلق إلى الخلق و المتورّعون وكّلوا في الشراء من لا يعرف أنّه وكيلهم حتّى لا يسامحوا في البيع خيفة من أن يكون ذلك‌


[١] يعنى أبا حامد.

المحجة