تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٤٩٢ - ديگر عالمان قرن ششم

آثار حديثى را از طريق ابن بطريق نقل كرده است.[١] عالمان زيدى، از طريق شاگرد زيدى ابن بطريق، على بن محمّد صنعانى (م بعد از ٥٩٠ ق)، آثار وى را روايت كرده‌اند. مشهورترين راوى از صنعانى، عالم و محدّث نامدار زيدى، على بن احمد بن حسين اكوع مشهور به شعله است كه آثار ابن بطريق را به طريق مناوله در هفدهم ذى حجّه ٥٩٨ ق از صنعانى روايت كرده است.[٢] در ميان آثارى كه عالمان زيدى به طريق صنعانى از ابن بطريق روايت كرده‌اند، كتاب‌ مناقب أمير المؤمنين‌ ابو الحسن على بن محمّد جُلابى (م ٤٨٣ ق)، جالب توجّه است.[٣] دليل ديگر براى توجّه زيديان به آثار ابن بطريق، باقى ماندن كتاب‌ عمده‌ ى وى به خطّ خودش در يمن است.[٤]

ديگر عالمان قرن ششم‌

يكى ديگر از علماى قرن ششم، يحيى بن حسن بن سعيد، سرسلسله خاندان بنو سعيد، است.[٥] به اين نكته بايد توجّه نمود كه عمده شهرت اين خاندان در قرن هفتم و هشتم است.

از ديگر شيوخ شيعه در شهر حلّه، مى‌بايد به ورّام بن نصر بن ورّام اشاره كرد كه غير از ديگر فقيه شيعى به همين نام و جدّ ابن طاووس است. وى نسخه‌اى از التهذيب‌ شيخ طوسى را به دست خود نگاشته است.[٦] عالم ديگر حلّى اين دوره، ابو الفتوح نصر بن على حلّى نحوى (م ٦٠٠ ق) است.

[١]. عبد اللَّه بن حمزه از طريق اكوع، از صنعانى، آثار ابن بطريق را روايت كرده است( ر. ك: طبقات الزيديّة الكبرى، ج ١، ص ٥٩٦- ٦٠٣).

[٢]. براى آگاهى از شرح حال مفصّل صنعانى، ر. ك: همان، ج ٣ ص ١٥٢٣- ١٥٢٧.

[٣]. براى آگاهى از كتاب مناقب ابن مغازلى، ر. ك: أهل البيت فى المكتبة العربيّة، ص ٥٧٨- ٥٨٤.

[٤].« ابن شرفيّه و كتاب عيون الحكم والمواعظ»، حسن انصارى قمى، كتاب ماه دين، سال سوم، ش ١١، ١٣٧٩ ش/ ١٤٢١ ق، ص ١٥. براى آگاهى از نسخه‌هاى ديگر از اين اثر همراه با شرح حالى از ابن بطريق، ر. ك: فهرست نسخ خطّى اهدايى آقاى سيّد محمّد مشكات، ج ٣، بخش ٣، ص ١٤٢٢ و ١٤٢٣.

[٥]. طبقات أعلام الشيعة( ثقات العيون)، ص ٣٣٨.

[٦]. همان، ص ٢٨- ٣٢٧.