تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١٢٦ - ٢ مفيد نيشابورى(م ٤٤٥ - ٤٧٦ ق)

وى مدّتى در قم و شايد بغداد نيز سكونت كرده است.[١] وى ديندار، سرشناس و قابل اعتماد بود[٢] و دو فرزندش عبد الرحمان و محمّد نيز محدّثانى سرشناس و موثّق در ميان شيعه اماميه بودند.[٣] سال وفات ابو بكر خزاعى، معلوم نيست و تنها به قرينه مشايخ او و فرزندش عبد الرحمان- كه هم از پدر و هم از مشايخ پدرش حديث شنيده-، مى‌توان دريافت كه وى در نيمه نخست سده پنجم زندگى مى‌كرده است.

تأليفات‌

ابو بكر نيشابورى، در زمينه‌هاى گوناگون فقه، سنن، احاديث خاص و موضوعات پراكنده، كتاب‌هايى نگاشت كه همگى ناياب اند: ١. الأمالى‌؛ كتابى بزرگ و مشتمل بر احاديث و اخبار، كه در چهار مجلّد تأليف شده بود. ٢. عيون الأحاديث‌، ٣. كتاب‌ السنن‌، ٤. الروضة فى الفقه‌، ٥. المفتاح فى الاصول‌، ٦. المناسك.[٤]

٢. مفيد نيشابورى (م ٤٤٥- ٤٧٦ ق)

عبد الرحمان بن احمد بن حسن نيشابورى خُزاعى، مكنا به ابو محمّد و معروف به مفيد نيشابورى؛ محدّث، فقيه و واعظ. وى بزرگ اماميه در رى بود و به مراكز حديث شيعه در مركز و شرق جهان اسلام، چون: شام و حجاز و خراسان، سفر كرد.[٥] مفيد نيشابورى، هم از مشايخ حديث اماميه و هم از اهل سنّت، حديث شنيد و روايت كرد.

از مشايخ حديث اويند: سيّد مرتضى (م ٤٣٦ ق)، سيّد رضى (م ٤٠٤ ق)، شيخ طوسى (م ٤٦٠ ق)، كراجكى (م ٤٤٩ ق)، سلّار (م ٤٦٣ ق) و ابن بَرّاج (م ٤٨١ ق).

برادر زاده‌اش جمال الدين ابو الفتوح خُزاعى، از وى روايت كرده است. مفيد

[١]. فهرست منتجب الدين، ص ٣٢؛ جامع الرواة، ج ١، ص ٤٧؛ أمل الآمل، ج ٢، ص ١١.

[٢]. فهرست منتجب الدين، همان جا؛ أمل الآمل، همان جا.

[٣]. فهرست منتجب الدين، ص ٢١٩ ش ٧٥؛ جامع الرواة، ج ٢، ص ٥٩؛ خاتمة مستدرك الوسائل، ج ٣، ص ٧٥.

[٤]. فهرست منتجب الدين، همان جا؛ الذريعة، ج ٢، ص ٣٠٧.

[٥]. فهرست منتجب الدين، ص ٧٥؛ لسان الميزان، ج ٣، ص ٤٠٤.