تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٢٧٢ - ١٥ التفضيل

كتاب‌ التفضيل‌، با عنوان‌ تفضيل أمير المؤمنين عليه السلام‌[١] نيز ذكر شده است. اين عنوان در فهرست تأليفات كراجكى نيامده است؛ ولى دو عنوان ديگر كه در راستاى هدف و انگيزه‌ التفضيل‌ به نظر مى‌رسند، در آن فهرست ديده مى‌شود: يكى‌ المسألة التبانية فى فضل أمير المؤمنين عليه السلام على جميع البرية سوى‌ سيّدنا رسول اللَّه صلى الله عليه و آله‌، و ديگرى‌ الرسالة العلوية فى فضل أمير المؤمنين عليه السلام على سائر البرية سوى‌ سيّدنا رسول اللَّه صلى الله عليه و آله‌. برخى از كتاب‌شناسان، بر يگانگى‌ التفضيل‌ و الرسالة العلوية تأكيد كرده‌اند. ميرزا حسين نورى، سيّد عبد العزيز طباطبايى‌[٢] و شيخ عبد اللَّه نعمت،[٣] بر اين قول هستند. قرينه بر يگانگى اين دو عنوان، عبارتى است در پايان‌ الرسالة العلوية، گوياى آن كه مؤلّف، آن را براى شريف ابو طالب نگاشته است‌[٤] و در ابتداى‌ التفضيل‌ نيز همين عبارت آمده است.[٥] به هر حال، اين كتاب از مصادر بحار الأنوار و مستدرك الوسائل‌ است.[٦] موضوع كتاب، چنان‌كه مؤلّف خود به آن تصريح كرده،[٧] اثبات برترىِ اميرمؤمنان على عليه السلام بر ساير انسان‌ها جز پيامبر اسلام است. وى در تبيين اين موضوع، از كتاب و سنّت و تأمّل در تاريخ زندگى امام على عليه السلام و سابقه و عملكرد درخشان وى در اسلام، بهره گرفته است.

كتاب‌ التفضيل‌ در يك مقدّمه- كه خطبه كتاب است- و دو باب، سامان يافته است.

هر باب نيز مشتمل بر چند فصل است. خطبه كتاب، در باره اهمّيت و ضرورت تأليف و اشاره به راه‌هاى استدلال بر موضوع آن است. باب نخست، شامل دلايل قرآنى و روايى بر برترى امام على عليه السلام است. باب دوم، درباره عملكرد و سابقه درخشان امام‌

[١]. أمل الآمل، ج ٢، ص ٢٨٧؛ رياض العلماء، ج ٥، ص ١٣٩؛ روضات الجنّات، ج ٦، ص ٢٠٩؛ الذريعة، ج ٤، ص ٣٥٩.

[٢]. تراثنا، ش ٤٣ و ٤٤، ص ٣٩٦ و ٣٩٧.

[٣]. كنز الفوائد، ج ١، ص ٢٣.

[٤]. تراثنا، همان، ص ٣٩٥.

[٥]. التفضيل، ص ٦.

[٦]. بحار الأنوار، ج ١، ص ١٨، ٣٥؛ ج ٥٧، ص ٣٠٠.

[٧]. التفضيل، ص ٧ و ٨.