تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٦٢ - تأليفات

افندى اصفهانى متذكّر مى‌شود كه كتاب‌ الكرّ و الفرّ را در يكى از كتاب‌خانه‌هاى شهر كازرون، ديده است.[١] به گزارش افندى، اين كتاب شامل مناظره على بن بابويه با محمّد بن مُقاتل رازى در اثبات امامت امير مؤمنان عليه السلام است. اين مناظره، در شهر رى انجام گرفته و به تشيّع ابن مقاتل انجاميده است.

در انتساب كتاب‌ الإخوان‌ (مصادقة الإخوان‌)، الشرائع و نيز الإمامة و التبصرة به ابن بابويه، كم و بيش، ترديد شده است. الإخوان‌ (مصادقة الإخوان‌) به شيخ صدوق فرزند على بن بابويه نيز انتساب دارد؛ چراكه در شمار آثار شيخ صدوق، عنوان‌ مصادقة الإخوان‌ نيز آمده است. گويا شيخ حرّ عاملى (م ١١٠٦ ق) براى بار نخست، در انتساب‌ مصادقة الإخوان‌ به شيخ صدوق ترديد كرد و از احتمال يگانگى آن با الإخوان‌ على بن بابويه، سخن به ميان آورد.[٢] در سده چهاردهم، برخى از كتاب‌شناسان اين ترديد را جدّى گرفتند و بر يگانگى آن دو، تأكيد كردند.[٣] قرينه اين يگانگى، سازگارى طبقه برخى از مشايخ مؤلّف كتاب‌ مصادقة الإخوان‌- چون: محمّد بن يحيى عطّار، على بن ابراهيم و سعد بن عبد اللَّه اشعرى- با على بن بابويه، ذكر شده است.[٤] الشرائع‌ (رسالة إلى ابنه‌)، تا سده دهم ناياب بود، تا اين كه در اين سده، محمّد تقى مجلسى (م ١٠٧٠ ق)،[٥] و فرزندش محمّد باقر مجلسى (م ١١١١ ق)[٦] متذكّر شدند كه اين رساله، همان‌ فقه الرضا عليه السلام‌ است كه آن نيز در همان سده، يافت شده بوده است. دليل آنان، اين بود كه دو كتاب نام برده، در اكثر روايات، موافق و همخوان‌اند. به قرينه نقل محمّد باقر مجلسى از الشرائع‌ ابن بابويه در بحار الأنوار[٧] و مقايسه آن با فقه الرضا عليه السلام،

[١]. رياض العلماء، ج ٤، ص ٥.

[٢]. وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٣٦.

[٣]. الذريعة، ج ١، ص ٣٨٣ و ج ٢١، ص ٩٧.

[٤]. الذريعة، همان جا.

[٥]. روضة المتّقين، ج ١، ص ١٧. نيز ر. ك: روضات الجنّات، ج ٢، ص ٣٣٦؛ مستدرك الوسائل، ج ١، ص ٢٢٤.

[٦]. بحار الأنوار، ج ١، ص ١١.

[٧]. الذريعة، ج ١٣، ص ٤٦.