تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٤٩٦ - رضى الدين ابن طاووس

ابن طاووس در پى ازدواج با دختر وزير شيعى خليفه عبّاسى، ناصر بن مهدى (م ٦١٧ ق)، به بغداد رفت و در آن جا از برخى عالمان اهل سنّت چون محمّد بن محمود ابن نجّار (م ٦٤٣ ق) نيز سماع حديث نمود. همچنين ابن طاووس از عالمان شيعى، چون: اسعد بن عبد القاهر اصفهانى در صفر ٦٣٥ ق و محمّد بن جعفر بن هبة الدين نما (م ٦٤٥ ق) حديث سماع كرده كه از اين دو، بخصوص در كتاب‌ فتح الأبواب‌، نقل حديث كرده است. ابن طاووس در ايّام جوانى نزد ابن نما در حلّه فقه خوانده و اجازه روايت آثار مختلفى از جمله‌ النهاية ى شيخ طوسى را اخذ كرده است.

از عالمان ديگرى كه ابن طاووس نزد آنها تلمّذ نموده، مى‌توان به تاج الدين حسن بن على دربى، نجيب الدين محمّد سواريى، صفى الدين محمّد بن معد بن على موسوى (كه از وى كتاب‌ المواليد ابن خشاب را در دهه آخر صفر ٦١٦ ق روايت كرده)، شمس الدين فخّار بن معد موسوى (م ٦٣٠ ق، كه از طريق وى رواياتى از الناصر، خليفه عبّاسى، روايت كرده)، كمال الدين حيدر بن محمّد بن زيد حسينى (كه از وى در ١٦ جمادى الثانيه ٦٢٠ ق روايت كرده)، سديد الدين سالم بن محفوظ حلّى (كه نزد او كتاب‌ تبصره‌ و بخشى از كتاب كلامى‌ المنهاج‌[١] را خوانده)، على بن حسين بن احمد بن على جوانى، حسين بن عبد الكريم غروى و محيى الدين محمّد بن عبد اللَّه حلبى اشاره كرد.

از ابن طاووس آثار فراوانى بر جا مانده كه براى شناخت ميراث كهن حديثى اماميه، اهمّيت فراوانى دارند.

در اين جا به برخى نكات اشاره مى‌شود.[٢]

[١]. ظاهراً كتاب المنهاج فى اصول الدين زمخشرى، منظور است.

[٢]. اتان كلبرگ، پژوهش جامعى درباره آثار موجود نزد ابن طاووس آورده كه براى دستيابى به گزارش كامل آن مى‌توان به كتاب وى( كتاب‌خانه ابن طاووس) رجوع كرد. در اين جا تنها از برخى متون حديثى و اهمّيت برخى از مطالب ابن طاووس سخن مى‌رود.