تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١١١ - ٤٠ ابوعلى كوفى(م ٣٤٦ ق)
گزارش برخى مصادر، وى معاصر شيخ صدوق (م ٣٨١ ق) و راوى ابن همام (م ٣٣٣ ق) بوده است. قرينه بر اين مطلب، يكى روايت نخست كتاب التمحيص است كه ابن شعبه خود، از ابن همام نقل كرده است[١]- اگرچه در نسخه چاپى آن، در ابتداى حديثِ ياد شده، عبارت «حدّثنا أبو على بن همام» بدون ذكر ابن شعبه، ديده مىشود[٢]- و ديگرى، اشاره به آن در رساله اخلاق شيخ حسين بحرانى است.[٣]
تأليفات
به ابن شبعه، دو كتاب نسبت داده شده كه هر دو، چاپ شدهاند: ١. التمحيص، ٢. تحف العقول.
٤٠. ابوعلى كوفى (م ٣٤٦ ق)
احمد بن محمّد بن عمّار، مكنّا به ابو على و معروف به ابو على كوفى؛ محدّث. پدر ابو على كوفى، از مشايخ حديث معروف او بود و محمّد بن داوود (م ٣٦٨ ق)،[٤] هارون بن موسى تلعكبرى،[٥] حسين بن عبيد اللَّه غضائرى[٦] و ابو حاتم هروى، از وى روايت كردهاند.[٧] گويا ابو حاتم هروى همان على بن حاتم قزوينى است كه شاهدى بر روايت او از ابو على كوفى ديده نمىشود.[٨] در مصادر، ابو حاتم هروى يا همان على بن حاتم قزوينى، از احمد بن على قائدى روايت كرده است.[٩] ابو على كوفى
[١]. التمحيص، ص ٣٠.
[٢]. التمحيص، همان جا.
[٣]. الذريعة، همان جا.
[٤]. رجال النجاشى، ص ٩٥؛ الفهرست، طوسى، ص ٧٥؛ معجم رجال الحديث، ج ٣، ص ٨٣.
[٥]. الفهرست، طوسى، همان جا.
[٦]. رجال النجاشى، همان جا.
[٧]. خلاصة الأقوال، ص ٦٥.
[٨]. نقد الرجال، ج ١، ص ١٦٦.
[٩]. رجال النجاشى، ص ٩٥؛ الفهرست، طوسى، ص ٣٠؛ رجال الطوسى، ص ٤١٦.