تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١١٣ - تأليفات

مى‌شود. عقيده رسمى اين مذهب، آن است كه سلمان فارسى، مقداد، عمّار، ابوذر و عمرو بن اميه ضمرى، از سوى خدا عهده‌دار تعيين مصالح عالم‌اند.[١] تجديد نظر ابو القاسم كوفى در مذهب خود، نه تنها موجب شد كه وى شايسته نقل روايت شناخته نشود، كه سيادت و انتساب او به امام جواد عليه السلام‌[٢] يا امام كاظم عليه السلام‌[٣] نيز مورد ترديد جدّى قرار گرفت.[٤] در برابر اين ديدگاه، ميرزا عبد اللَّه افندى،[٥] ميرزا حسين نورى‌[٦] و آقا بزرگ تهرانى،[٧] سيادت ابو القاسم كوفى را تأييد كرده، متذكّر شده‌اند كه اكثر كتاب‌هاى وى؛ بلكه همه آنها در دوره راستْ‌كيشى او- هنگامى كه بر مذهب اماميه بوده- تأليف شده‌اند؛ چراكه پيشينيان بر اكثر آنها اعتماد كرده‌اند. ابو محمّد، فرزند او و نيز ابو عمران كرمانى، در شمار راويان وى شناخته مى‌شوند.[٨]

تأليفات‌

ابو القاسم كوفى پرتأليف بود. نجاشى اكثر كتاب‌هاى او را مختلط و فاسد دانسته و شيخ طوسى‌[٩] از مجموع كتاب‌هاى فراوان وى، تنها دو كتاب‌ الأوصياء و الفقه على‌ ترتيب كتاب المزنى‌ را مربوط به دوره پايدارى وى بر اماميه دانسته است.

الف- آثار ناياب: ١. الأنبياء، ٢. الأوصياء، ٣. التبديل و التحريف‌، ٤. تحقيق اللسان فى وجوه البيان‌، ٥. الاستشهاد، ٦. تحقيق ما ألّفه البلخى من المقالات‌، ٧. منازل النظر و الاختيار، ٨. أدب النظر و التحقيق‌، ٩. تناقض أحكام المذاهب الفاسدة، ١٠. معرفة ترتيب ظواهر

[١]. خلاصة الأقوال، ص ٢٣٣.

[٢]. رياض العلماء، ج ٣، ص ٣٥٥؛ خاتمة مستدرك الوسائل، ج ١، ص ١٦٨.

[٣]. خلاصة الأقوال، همان جا.

[٤]. الرجال، ابن غضائرى، همان جا.

[٥]. رياض العلماء، همان جا.

[٦]. خاتمة مستدرك الوسائل، همان جا.

[٧]. الذريعة، ج ٢، ص ٢٨.

[٨]. رياض العلماء، ج ٣، ص ٣٥٧؛ خاتمة مستدرك الوسائل، ج ١، ص ١٦٨.

[٩]. رجال النجاشى، ص ٢٦٥- ٢٦٦؛ الفهرست، طوسى، ص ١٥٥- ١٥٦.