تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٩١ - تأليفات

در اختيار سيّد مرتضى (م ٤٣٦ ق) بوده و وى بدون واسطه، و محمّد باقر مجلسى (م ١١١١ ق) با واسطه، از آن روايت كرده‌اند.[١] ٦. كتاب‌ الدلائل‌ نيز تا سده هفتم در دسترس بوده و ابن طاووس (م ٦٦٢ ق) از بخش نهم آن‌[٢] نقل كرده و محمّد باقر مجلسى نيز با واسطه ابن طاووس، همان مطالب را نقل كرده است.[٣]

٢٦. ابن جعابى (م ٣٥٥ ق)

محمّد بن عمر بن محمّد بن سلم تميمى، مكنّا به ابو بكر و معروف به ابن جعابى؛ محدّث و رجالى. نام اين محدّث را به اختلاف، محمّد[٤] و عمر[٥] ذكر كرده‌اند. گويا وى در بغداد، زاده شد و در همان جا سكونت گزيد. او به موصل، مصر، حلب و دمشق نيز سفر كرد و سرانجام در سال ٣٥٥ ق، در بغداد درگذشت.[٦] ابن جعابى از مشايخ حديث و رجال اهل سنّت نيز بهره فراوان برد.[٧] وى به قوّت حافظه شهرت داشت و بر پايه گزارشى، دويست تا چهارصد هزار حديث از حفظ داشت.[٨] شيخ مفيد، ابن عبدون و ابن غضائرى، از وى روايت كرده‌اند.[٩]

تأليفات‌

٣. الجامع فى الحديث‌، محمّد بن احمد بن يحيى. به گفته ابن طاووس (م ٦٤٦ ق) در

مصادر سيزده كتاب براى ابن جعابى ذكر شده است. از عناوين كتاب‌هاى وى،

[١]. بحار الأنوار، ج ٤٥، ص ٣١٣.

[٢]. فرج المهموم، ص ٩٥

[٣]. بحار الأنوار، ج ٥٨، ص ١٦٢.

[٤]. رجال النجاشى، ص ٣٩٤؛ تاريخ بغداد، ج ٣، ص ٢٣٦؛ الفهرست، طوسى، ص ٢٢٩.

[٥]. الفهرست، طوسى، ص ١٨٥.

[٦]. تاريخ بغداد، همان جا، ص ٢٤١.

[٧]. همان، ج ٣، ص ٢٣٨؛ الفهرست، طوسى، همان جا.

[٨]. رجال النجاشى، همان جا؛ الفهرست، طوسى، همان جا؛ تاريخ بغداد، ج ٣، ص ٢٣٧.

[٩]. رجال النجاشى، همان جا؛ الفهرست، طوسى، همان جا.