تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١٧٦ - ٢ أمالى الصدوق

اصل عربى كتاب، در كتاب‌خانه اسلاميه، در تهران چاپ شد.

براى اين كتاب، نام‌ها و عنوان‌هاى ديگرى نيز به كار رفته است: العرض على المجالس،[١] العوض عن المجالس،[٢] الأمالى و يسمّى المجالس،[٣] الأمالى و المجالس‌[٤] و عرض المجالس.[٥] الأمالى‌ از آثار مشهور، بلكه متواتر شيخ صدوق است‌[٦] و در شمار مصادر بحار الأنوار، وسائل الشيعة و ساير كتاب‌هاى روايى جاى گرفته است.

نسخه چاپى، شامل مقدّمه گروه تحقيق و مقدّمه اصل كتاب است. آنچه در مقدّمه محقّق آمده، عبارت است از: شرح حال مؤلّف، ويژگى‌هاى تأليف، موضوع آن، بررسى استناد كتاب به صدوق با پنج اسناد، و نيز معرّفى نسخه‌هاى خطّى و چاپى آن.

اصل‌ الأمالى‌، در ٩٧ مجلس سامان يافته است. احاديث كتاب با اسناد كامل، از پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام روايت شده‌اند و موضوعشان در زمينه‌هاى مختلف است، مانند: سيره پيامبر صلى الله عليه و آله، معراج و اسرار، دعا و مواعظ مأثور، فضائل و مناقب و احوال اهل بيت عليهم السلام و اخلاق و عقايد.

شيخ صدوق همه اين مجالس را در يك سال و اندى، از هيجدهم رجب ٣٦٧ تا نوزدهم شعبان ٣٦٨، بر گروهى از اهل علم در رى، نيشابور و مشهد، املا كرد. اين مجالس در روزهاى سه‌شنبه و جمعه در هفته برگزار مى‌شده است. براى نمونه:

مجلس بيست و پنجم در توس و در روز جمعه، سيزده شب مانده از ذى حجه ٣٦٧، مجلس بيست و هفتم در ابتداى محرّم ٣٦٨ پس از بازگشت از مشهد، مجلس نود و سه در روز جمعه دوازدهم شعبان همان سال در نيشابور، و مجلس نود و چهارم در روز سه‌شنبه هفدهم شعبان همان سال در مشهد الرضا عليه السلام.

[١]. رجال النجاشى، ص ٣٨٨.

[٢]. معالم العلماء، ص ١٤٩.

[٣]. أمل الآمل، ج ٢، ص ٢٨٤.

[٤]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٦.

[٥]. الفوائد الرجالية، ج ٤، ص ٧٢.

[٦]. وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٣٦- ٣٨؛ بحار الأنوار، همان جا.