تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١٢٨ - ٤ ابوسعيد خزاعى(زنده در ٤٤٤ ق)

نيشابورى‌[١] و عموى عبد الرحمان (معروف به مفيد نيشابورى) و محمّد بن احمد است. در مصادر، اطلاعات چندانى در باره او ديده نمى‌شود. تنها مى‌دانيم كه وى معاصر شيخ طوسى بوده، در رى مى‌زيسته و به وعظ و خطابه اشتغال داشته است.

محسن خزاعى را عادل، حافظ و شايسته اعتماد دانسته‌اند.[٢]

تأليفات‌

كتاب‌هاى محسن خزاعى- كه به قرينه عناوين‌شان، در زمينه حديث، آداب و سيره، فقه الحديث و علوم قرآن بوده-، همگى ناياب‌اند: ١. الأمالى فى الأحاديث‌، ٢. السِيَر، ٣. بيان «مَن كنتُ مولاه»، ٤. إعجاز القرآن.

٤. ابوسعيد خُزاعى (زنده در ٤٤٤ ق)

محمّد بن احمد بن حسين نيشابورى خزاعى، مكنّا به ابو سعيد؛ محدّث و متكلّم. وى در رى سكونت داشت و به ديدار مشايخ حديث قم نيز نائل شد.[٣] ابو سعيد، قابل اعتماد در حديث و سرشناس بود.[٤] سال وفات او معلوم نيست. وى در سال ٤٣٢ ق، از ابو سعد منصور بن حسين آبى‌[٥] و در سال ٤٤٤ ق، از ابو القاسم عبد العزيز بن محمّد بن عبد العزيز صائن در قم، حديث شنيد.[٦] ابو سعيد، برادر مفيد نيشابورى است كه هم‌اينك به معرّفى او پرداختيم، و جدّ ابو الفتوح رازى، مفسّر معروف. از ديگر مشايخ وى- كه بر پايه كتاب الأربعين، حدود چهل نفر بوده‌اند، مى‌توان به پدرش احمد و عمويش محسن اشاره كرد.[٧]

[١]. همان احمد بن حسين كه شرح حالش به شماره ٥٥ گذشت.

[٢]. فهرست منتجب الدين، ص ١٠٢؛ جامع الرواة، ج ٢، ص ٤٢؛ أمل الآمل، ج ٢، ص ٢٢٨؛ الذريعة، ج ٢٢، ص ٢٣٣.

[٣]. الأربعين عن الأربعين، ح ٣٦.

[٤]. فهرست منتجب الدين، ص ١٠٢.

[٥]. الأربعين، ح ٢٢.

[٦]. همان، ح ٣٦؛ خاتمة مستدرك الوسائل، ج ٣، ص ٧٦- ٧٩.

[٧]. خاتمة مستدرك الوسائل، ج ٣، ص ٧٥- ٧٦.