تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٣٢٣ - ٤ شواهد التنزيل لقواعد التفضيل

٤. شواهد التنزيل لقواعد التفضيل‌

مؤلّف: حاكم حَسَكانى‌

تحقيق: محمّد باقر محمودى‌

ناشر: مؤسّسه چاپ و نشر، چاپ اوّل، ١٤١١ ق.

در تحقيق كتاب، از دو نسخه خطّى با عنوان نسخه كرمانى- كه تاريخ كتابت ندارد- و نسخه يمنى (كتابت در ١٣٨٠ ق)، اعتماد شده است. افزون بر اين دو نسخه، شش نسخه خطّى ديگر نيز از اين كتاب موجود است كه كهن‌ترينِ آنها به سده يازدهم تعلّق دارد.[١] اين كتاب پيش‌تر نيز در بيروت در سال ١٣٩٤ ق، در يك مجلّد و در سال ١٤٠٦ ق، در دو مجلّد، به چاپ رسيده است. كتاب‌ شواهد التنزيل‌، در مصادر كتاب‌شناسى فريقين، در شمار تأليفات حاكم حسكانى ذكر شده است.[٢] اين كتاب از مصادر بسيارى از كتاب‌هاى حديثى و كلامى اماميه است؛ مانند: مجمع البيان‌ طبرسى، المناقب‌ ابن شهر آشوب، الطرائف‌ ابن طاووس، الصراط المستقيم‌ بياضى،[٣] حِلية الأبرار و نيز مدينة المعاجز سيّد هاشم توبلى، بحار الأنوار و وسائل الشيعة است.

موضوع‌ شواهد التنزيل‌، آن دسته از فضائل امام على عليه السلام و اهل بيت عليهم السلام است كه بر اساس روايات اسباب نزول، در قرآن اشاره شده است. بر اين اساس، كتاب ياد شده را مى‌توان از كتب تفسيرى شمرد. نسخه چاپى كتاب، شامل مقدّمه محقّق كتاب، مقدّمه كوتاه مؤلّف و اصل كتاب است. در مقدّمه محقّق، به اهميّت‌ شواهد التنزيل‌، شرح حال‌

[١]. تراثنا، ش ١٤، ص ٥٤- ٥٦؛ فهرست نسخه‌هاى خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى نجفى، ج ٨، ص ١٦٩.

[٢]. معالم العلماء، ص ١١٣؛ تذكرة الحفاظ، ص ١٢٠١؛ أمل الآمل، ج ٢، ص ١٦٧؛ بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٣؛ رياض العلماء، ج ٣، ص ٢٥٦- ٢٥٧، ٢٩٦- ٣٠٠؛ الذريعة، ج ٤، ص ١٩٤؛ تراثنا، ش ١٦، ص ١٢؛ ج ١٨، ص ٩٤.

[٣]. مجمع البيان، ج ١، ص ٤١٧؛ ج ٣، ص ٢٧٤؛ مناقب آل ابى طالب، ج ٢، ص ١٤٣؛ الطرائف، ص ٣٥؛ الصراطالمستقيم، ج ١، ص ٢٧٢؛ ج ٢، ص ٢٧.