تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٤٥٣ - منابع ابن شهرآشوب در«مناقب آل أبى طالب»

بر اساس متن فوق و برخى اطلاعات ديگر درباره ابن شهرآشوب، مى‌توان گفت:

وى همانند ديگر محدّثان، سفرهاى متعدّدى در طلب حديث (رحله) داشته است.

وى در سال ٥٠٨ ق در نيشابور نزد فتّال نيشابورى، سماع حديث نموده است. وى همچنين‌ تفسير الكشّاف‌ زمخشرى و مجمع البيان‌ طبرسى را- كه در سال ٥٣٦ ق، ساز كتابت آن فارغ شده- نزد مؤلّفان آنها سماع نموده است.

او در سال‌هاى ٥٥٣- ٥٤٧ ق در بغداد سكونت داشته و پس از آن به حلّه سفر نموده و در سال ٥٦٧ ق در حلّه به تدريس مشغول بوده است. ظاهراً در همين سال، ابن ادريس و ابن بطريق از وى حديث، سماع نموده‌اند.

وى در اواخر عمر به حلب رفت و در همان جا درگذشت. مرقد وى در حال حاضر زيارتگاه شيعيان است.[١] از ويژگى‌هاى جالب توجّه ابن شهرآشوب، ذكر تمام طرق خود در روايت كتاب‌هاى حديثى در كتاب‌ مناقب آل أبى طالب‌ است. مرورى بر اين بخش كتابِ ابن شهرآشوب و تأمّل در اسناد روايى وى مفيد است و بايد آن را در حكم مشيخه وى دانست.

منابع ابن شهرآشوب در «مناقب آل أبى طالب»

اثر مهم حديثى ابن شهرآشوب، كتاب‌ مناقب آل أبى طالب‌ است. ابن شهرآشوب، اين كتاب را در اواخر عمر خود تأليف كرده و تأليف آن، اندكى بعد از سال ٥٥٣ ق، در بغداد بوده است. خود وى در مورد زمان تأليف اثرش چنين مى‌نويسد:

و ذلك بعد ما أذن لى جماعة من أهل العلم و الديانة بالسماع و القراءة و المناولة و المكاتبة و الإجازة، فصحّ لى الرواية عنهم بأن أقول: حدّثنى و أخبرنى و أنبأنى و سمعت و اعترف لى بأنّه سمعه و رواه، كما قرأته و ناولنى من طرق الخاصّة.[٢]

[١]. براى دستيابى به توضيحات بيشتر، ر. ك: در دائرة المعارف بزرگ اسلامى، مدخل« ابن شهرآشوب»( به قلم‌احمد پاكتچى).

[٢]. مناقب آل أبى طالب، ج ١، ص ١٩. وى در مورد اسناد مشهورترين مصادر كتاب خود، به تفصيل، سلسله سندها را در آغاز كتاب آورده است( ر. ك: همان، ص ١٩- ٣٤)، گرچه در متن كتاب، از مصادر ديگرى جز آن‌چه در آغاز آورده نيز استفاده كرده است.