تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٨٠ - تأليفات

ابو الحسين واسطى، زكريّا، زياد و حفص كه عموهاى آن دو بودند، در شمار محدّثان قابل اعتماد ياد شده‌اند.[١] ابنا بسطام، از مشايخ بسيارى روايت كرده‌اند.[٢] محمّد بن خلف قزوينى يكى از آنهاست.[٣] گويا اين محمّد بن خلف، همان محمّد بن خلف طاطرى است كه ابن عيّاش جوهرى از او روايت كرده‌[٤] و ابن جعابى نيز او را موثّق خوانده است.[٥]

تأليفات‌

كتاب معروف اين دو برادر، طبّ الأئمة عليهم السلام‌ نام دارد[٦] كه در مصادر، با عنوان‌ كتاب‌ الطب‌[٧] ذكر شده است. اين كتاب ضعف‌هاى بسيارى دارد. مهم‌ترين آنها عبارت‌اند از:

عدم توثيق مؤلّفان آن،[٨] ضعف طريق نجاشى به آن- كه ابن عيّاش جوهرى است-[٩] و ضعف اسانيد برخى روايات آن.[١٠] با اين همه، شيخ حرّ عاملى، محمّد باقر مجلسى و محدّث نورى، به اين كتاب اعتنا و اعتماد كرده‌اند.[١١] اين اعتنا بدان جهت بوده كه در اين كتاب، احكام فرعى، بسيار كم آمده و از ديگر سو، در موضوع دعا و ادويه، تنها به اسانيد قوى بسنده نمى‌شود.[١٢]

[١]. رجال النجاشى، ص ٣٩؛ معالم العلماء، ص ٦٥؛ خلاصة الأقوال، ص ٨١.

[٢]. طبّ الأئمة عليهم السلام، مقدّمه محقق، ص ١٣- ١٤.

[٣]. همان، ص ١٥.

[٤]. مقتضب الأثر، ص ٦ و ٨.

[٥]. همان جا؛ قاموس الرجال، ج ٨، ص ١٦٦؛ فهرس التراث، ج ١، ص ٣٨٥.

[٦]. بحار الأنوار، ج ١، ص ١١ و ٣٠؛ وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٤٣.

[٧]. رجال النجاشى، ص ٣٩.

[٨]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٣٠.

[٩]. رجال النجاشى، ص ٨٦.

[١٠]. طب الأئمة عليهم السلام، ص ١٤؛ مقدّمه آية اللَّه بروجردى، فهرس التراث، ج ١، ص ٣٨٥.

[١١]. ر. ك: مستدرك الوسائل، ج ١، ص ٣٨٧، ٣٩٦ و ٤٠٩.

[١٢]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٣٠؛ طبّ الأئمة عليهم السلام، بروجردى، ص ١٤، مقدمة آية اللَّه.