تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٦٦ - ١١ ابن قولويه قمى(م ٣٦٨ - ٣٦٩ ق)

اعتماد در نقل حديث، شناخته مى‌شد. او از على بن بابويه و شيخ صدوق، روايت كرده و ابن غضائرى نيز از وى روايت كرده است.

تأليفات‌

دو كتاب به حسين بن بابويه نسبت داده شده كه هر دو، ناياب‌اند: يكى‌ التوحيد و نفى التشبيه‌، و ديگرى كتابى براى صاحب بن عبّاد.[١]

١٠. حسن بن محمّد قمى (زنده در ٣٧٨ ق)

حسن بن محمّد بن حسين قمى شيبانى (شيبانىُّ الوِلاء)؛ محدّث و مورّخ. جزئيات زندگى او معلوم نيست و در مصادر اوليّه نيز نامى از او نبرده‌اند. مهم‌ترين و نخستين منبع در شرح حال حسن بن محمّد قمى، كتاب‌ رياض العلما ء افندى اصفهانى است.[٢] به گزارش افندى اصفهانى، او معاصر شيخ صدوق بوده و از حسين بن على بن بابويه نيز روايت كرده است.[٣]

تأليف‌

تنها اثر شناخته شده و نامدار حسن بن محمّد، كتاب‌ تاريخ قم‌ است. وى اين كتاب را در سال ٣٧٨ ق،- هنگامى كه برادرش على بن محمّد حسن كاتب، حكمران قم بود-، تأليف كرد. وى، اين كتاب را با مقدّمه‌اى بلند در ثنا و ستايش صاحب بن عبّاد، وزير ركن الدوله بويه به وى تقديم كرد.[٤]

١١. ابن قولَوَيه قمى (م ٣٦٨- ٣٦٩ ق)

جعفر بن محمّد بن جعفر بن موسى بن قولَوَيه (قولُويِه)، مكنّا به ابو القاسم و معروف‌

[١]. رجال النجاشى، ص ٥٠؛ أمل الآمل، ج ٢، ص ٩٨.

[٢]. خاتمة مستدرك الوسائل، ج ١، ص ٣٦٦؛ الذريعة، ج ٣، ص ٢٧٦؛ مفاخر اسلام، ج ٣، ص ١٥٣.

[٣]. رياض العلماء، ج ١، ص ٣١٨؛ خاتمة مستدرك الوسائل، ج ١، ص ٣٦٦.

[٤]. تاريخ قم، ص ٢- ٣؛ رياض العلماء، ج ١، ص ٣١٨؛ خاتمة مستدرك الوسائل، ج ١، ص ٣٦٤؛ الذريعة، ج ٣، ص ٢٧٨.