تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١٢ - ٢ سامانيان(٢٧٩ - ٣٩٥ ق)

به وى،[١] مى‌تواند قرينه زيدى بودن آنان به شمار آيد. از ديگر سو، قرائنى حاكى از امامى بودن آنان به چشم مى‌خورد كه عبارت‌اند از: به كار رفتن تعبير «روافض» درباره آل بويه‌[٢] و به طور خاص معز الدوله؛[٣] اتهام غلو در تشيّع درباره عضد الدوله؛[٤] نگارش اسامى دوازده امام با ذكر تحيّات، در كتيبه‌اى تخت جمشيد به دستور عضد الدوله؛[٥] مجاز شمردن لعن معاويه و يزيد بر منابر توسط معتضد الدوله؛[٦] رابطه دوستانه شيخ صدوق با ركن الدوله‌[٧] و ابراز ارادت حاكم بويهى و وزير او صاحب بن عبّاد، به امام رضا عليه السلام؛[٨] اين سخن عبد الجليل قزوينى كه درباره صاحب بن عبّاد گفته است:

صاحب بن عبّاد در تشيّع، به صفتى بوده است كه كتابى مفرد، تصنيف اوست در امامت دوازده امام معصوم. و اشعار و ابيات او كه دلالت بر مذهب او دارد، بسيار است.[٩]

٢. سامانيان (٢٧٩- ٣٩٥ ق)

سامانيان نخستين سلسله ايرانى بودند كه پس از اسلام، دولت مستقل تشكيل دادند.

آنان بيش از يك سده، بر شرق ايران (خراسان و ماوراء النهر) حكمرانى كردند.

حاكمان سامانى، خلافت عباسى را پذيرفته بودند و ارادت و دوستى خود را به گونه‌هاى مناسب نشان مى‌دادند. با اين حال، گويا آنان به نام خليفه، خطبه‌

[١]. احياى فرهنگى در عهد آل بويه، ص ٢٤.

[٢]. تاريخ گزيده، ص ٤٢٦.

[٣]. البداية و النهاية، ج ١١، ص ٢٢٤؛ شذرات الذهب، ج ٣، ص ١٨.

[٤]. شذرات الذهب، ج ٣، ص ٧٨.

[٥]. احياى فرهنگى در عهد آل بويه، ص ٨٢.

[٦]. البداية و النهاية، ج ١١، ص ٨٧.

[٧]. عيون أخبار الرضا عليه السلام، ج ٢، ص ١٢.

[٨]. همان جا.

[٩]. نقض، ص ٢١١.