تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١٣٢ - تأليفات

بر قمى، كوفى‌[١] و بغدادى نيز گفته‌اند.

مشايخ حديث ابن شادان قمى، از شيعه و اهل سنّت، دست كم ٦٧ نفر بودند.[٢] او از اين نظر، قابل قياس با شيخ صدوق و امثال اوست. از ميان مشايخ شيعى ابن شادان، مى‌توان پدرش احمد، شيخ صدوق، ابن رازى، ابن خزّاز قمى، شيخ مفيد، ابو غالب زُرارى و ابن عيّاش جوهرى را نام برد. نجاشى، شيخ طوسى و ابو الفتح كراجكى نيز از او روايت كرده‌اند.[٣] پدر محمّد بن شادان قمى، دو كتاب تأليف كرد كه در نوع خود، نظير نداشتند:[٤] يكى‌ الأمالى‌ و ديگرى، زاد المسافر. اين دو كتاب، در اختيار فرزند مؤلّف بوده‌[٥] و وى در كتاب‌هاى خود، از آنها نقل كرده است. ابن شاذان در سال ٤١٢ ق، در مكّه سكونت داشت.[٦] به قرينه آن‌كه نجاشى و شيخ طوسى از او نام نبرده‌اند، معلوم مى‌شود كه وى ديگر به بغداد باز نگشته است. او فقيه و دانشمندى بزرگ بود،[٧] چنان‌كه در استفاده از حديث شيعه و اهل سنّت، پيش‌گام و در شناخت حديث صحيح، از علمى ثاقب برخوردار بود.[٨] ابن شادان‌ صحيفه سجّاديه‌ را از محمّد بن سليمان مصرى روايت كرد.[٩]

تأليفات‌

آثار ناياب: ١. إيضاح دفائن النواصب‌، ٢. ردّ الشمس على‌ أمير المؤمنين عليه السلام‌، ٣. المناقب.[١٠]

[١]. امل الامل، ج ٢، ص ١٨ و ص ٢٤١.

[٢]. مأة منقبة، مقدّمه محقّق كتاب، ص ١١- ١٣.

[٣]. رجال النجاشى، ص ٨٨- ٨٩؛ الأمالى طوسى، مقدّمه محقّق كتاب، ص ١٠؛ الاستبصار، ص ٩، ص ٢٠.

[٤]. رجال النجاشى، همان جا.

[٥]. رجال النجاشى، همان جا.

[٦]. الاستنصار، ص ٢٠.

[٧]. أمل الامل، همان جا.

[٨]. الاستنصار، ص ٦.

[٩]. فهرس التراث، ج ١، ص ٤٦٧.

[١٠]. الاستنصار، ص ٢٠؛ معالم العلماء، همان جا؛ الثاقب فى المناقب، ص ٣٢٨؛ أمل الامل، همان جا؛ بحار الأنوار، ج ١، ص ١٨.