تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٢٩ - رجال و شرح حال

٦. المنتقى‌ در شرح‌ الموطّأ، از سليمان بن خلف (م ٤٧٤ ق).[١]

رجال و شرح حال‌

معرّفى رجال و بيان شرح حال شخصيت‌ها نيز در اين دوره، با عناوين گوناگونى:

انجام گرفته است تاريخ، مشيخه، طبقات، ضعفا، ثقات، معجم، نام‌ها و كنيه‌ها، جرح و تعديل، المؤتلف و المختلف، صحابه، رجال و ... نزديك به چهل كتاب با عناوين ياد شده، تأليف شده است. برخى از اين كتاب‌ها به شرح حال عموم شخصيت‌هاى تاريخى پرداخته‌اند و برخى تنها به شرح حال راويان حديث. نيز شمارى از آنها شرح حال عموم رجال حديث را ذكر كرده‌اند و برخى ديگر به رجال مربوط به كتاب‌هاى خاص، منحصر شده‌اند. نمونه‌هايى از اين كتاب‌ها را چنين مى‌توان بر شمرد:

١. ضعفاء العقيلى‌، از محمّد بن عمر بن موسى عقيلى (م ٣٢٢ ق)؛

٢. الجرح و التعديل‌، عبد الرحمن بن ابى حاتم رازى تميمى (م ٣٢٧ ق)؛

٣، ٤ و ٥. الثقات‌، مشاهير علماء الأمصار، و المجروحين‌، هر سه از ابن حبّان (م ٣٥٤ ق)؛

٦. معجم الصحابة، از عبد الباقى بن قانع ابو الحسين (م ٣٥٦ ق)؛

٧ و ٨. الكامل فى ضعفاء الرجال‌، و مَن روى عنهم البخارى فى الصحيح‌، هر دو از ابو احمد عبد اللَّه بن عدى بن عبد اللَّه جرجانى (م ٣٦٥ ق)؛

٩. طبقات المحدّثين بإصبهان‌، عبد اللَّه بن محمّد بن جعفر بن حيّان انصارى (م ٣٦٩ ق)؛

١٠. تاريخ أسماء الثقات‌، عمر بن ابو حفص واعظ (م ٣٨٥ ق)؛

١١. ذكر أسماء التابعين و مَن بعدهم‌، دار قطنى (م ٣٨٥ ق)؛

١٢. فتح اللباب فى الكنى و الأسماء، ابن منده اصفهانى (م ٣٩٥ ق)؛

١٣. رجال صحيح البخارى‌، احمد بن محمّد بن حسين بخارى كلابادى (م ٣٩٨ ق)؛

[١]. ر. ك: كشف الظنون، ج ١، ص ٥٤٥- ٥٥٥.