تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١٠٧ - ٣٧ ابوبشر بصرى عمى(م پس از ٣٥٠ ق)

محدّث، مورّخ و فقيه. جلودى بصرى پس از سال ٣٣٠ ق،[١] و گويا در ٣٣٢ ق، فوت شده است.[٢] زادگاه وى، جايى به نام جلود بود كه امروزه محلّ آن، معلوم نيست.[٣] او در بصره ساكن بود. به قرينه آن‌كه ابو على صولى- كه مصاحب دراز مدّت او بوده و از وى نيز روايت كرده- در سال ٣٥٣ ق، به بغداد رفته،[٤] اين حدس قوى مى‌نمايد كه جلودى تا پايان عمر، در بصره بوده است. جلودى بصرى را امامى، شيخ بصره و قابل اعتماد و موثّق خوانده‌اند.[٥]

تأليفات‌

وى چنان پر تأليف بود كه شمار آثارش، بيش از دويست مورد ذكر شده است.[٦] كتاب‌هاى جلودى بصرى در زمينه تاريخ و سيره، فضائل و مناقب، فقه، تفسير، رجال و دعاست. ١. مقتل الحسين عليه السلام‌، ٢. كتاب‌ المحدّثين و مَن رَوى‌ عن على عليه السلام من الصحابة، از آثار ناياب اويند.

گويا كتاب‌ مقتل الحسين عليه السلام‌، در سده هشتم موجود بوده است؛ چراكه علّامه حلّى (م ٧٢٦ ق) از روى نسخه‌اى از اين كتاب به خطّ يكى از سادات، تاريخ وفات و محلّ دفن جلودى را خوانده است.[٧]

٣٧. ابوبِشْر بَصرى عَمّى (م پس از ٣٥٠ ق)

احمد بن ابراهيم بن معلّى بن اسد عمى، مكنّا به ابو بشر؛ محدّث. ابو بشر در بصره‌

[١]. فهرست ابن نديم، ص ١٢٨.

[٢]. ايضاح الإشتباه، ص ٢٤٥؛ الذريعة، ج ١، ص ٣١٢؛ هدية العارفين، ج ١، ص ٥٧٦.

[٣]. رجال النجاشى، ص ٢٤٠؛ الفهرست، طوسى، ص ١٩١؛ خلاصة الأقوال، ص ٢٠٨.

[٤]. رجال النجاشى، ص ٨٤.

[٥]. فهرست ابن نديم، ص ٢٤٦؛ الفهرست، طوسى، همان جا؛ رجال الطوسى، ص ٤٣٥؛ خلاصة الأقوال، ص ٢٠٨.

[٦]. رجال النجاشى، ص ٢٤٠- ٢٤٤؛ هدية العارفين، ج ١، ص ٥٧٦.

[٧]. إيضاح الاشتباه، همان جا.