تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٢٣٢ - ٣ الإستغاثة فى بدع الثلاثة

٣. الإستغاثة فى بِدَع الثلاثة

مؤلّف‌: ابوالقاسم كوفى‌

محقق: ناشناخته‌

ناشر: اداره نشر و اشاعه احقاق الحق، پاكستان، ١٤٠٨ ق.

در تحقيق كتاب، از نسخه‌اى به خطّ اسفنديار بن سلام اللَّه حسنى حسينى طباطبائى، متعلّق به سال ١٠٤٨ ق، استفاده شده است.[١] چندين نسخه از اين كتاب، در ايران و عراق موجود است، از جمله: نسخه‌اى با تاريخ كتابت ٩٦٩ ق، در كتاب‌خانه آستان قدس رضوى،[٢] و نسخه‌اى همراه با تحفة النجباء فى مناقب آل العباء عليهم السلام‌ نوشته سيّد عبد الرحيم حسينى، كه گويا متعلّق به سده نهم و دهم است.[٣] كتاب‌ الاستغاثة، چندين بار در يك يا دو مجلّد، و يك بار با ترجمه مرحوم فلاطورى، چاپ شده است. اين كتاب با چند عنوان: البدع المحدثة،[٤] الاستغاثة فى بِدَع‌ الثلاثة،[٥] و الإغاثة فى بِدَع الثلاثة، معرّفى شده است.

انتساب‌ الإستغاثة به ابو القاسم كوفى، معروف است و در مصادر اوّليه كتاب‌شناسى، در شمار تأليفات ابو القاسم كوفى ذكر شده است. با اين حال، در آن ترديد نيز شده است. محمّد باقر مجلسى با توصيف آن به كتابى مشهور، آن را به ابن ميثم بحرانى (م ٦٧٩ ق) شارح‌ نهج البلاغة نسبت داده است.[٦] گويا به پيروى از او، شيخ عبد النبى كاظمى (م ١٢٥٦ ق)[٧] و شيخ سليمان بحرانى استاد يوسف بحرانى‌

[١]. الاستغاثة، ج ٢، ص ٨٦.

[٢]. الذريعة، ج ٢، ص ٢٩.

[٣].« فهرس مخطوطات مكتبة أمير المؤمنين العامة»، سيّد عبد العزيز طباطبايى، تراثنا، ش ٥٦، ص ٢٨٢.

[٤]. نجاشى، ص ٢٦٦؛ معالم العلماء، ص ٩٩.

[٥]. بحار الأنوار، ج ١، ص ١٩، ٣٧؛ رياض العلماء، ج ٣، ص ٣٥٥؛ خاتمة مستدرك الوسائل، ج ١، ص ١٦٣؛ الذريعة، ج ٢، ص ٢٨.

[٦]. بحار الأنوار، همان جا.

[٧]. تكملة الكاظمى، ج ٢، ص ١٥٩؛ خاتمة مستدرك الوسائل، ج ١، ص ١٧٢.