تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٣٣٠ - ٢ المزار(مناسك المزار)

حسين عليهما السلام را تأليف كرده و پس از آن‌كه گويا مدّتى فاصله افتاده، به تأليف قسمت دوم پرداخته است. وى اگرچه قسمت نخست را به اختصار نوشته، بر اختصار قسمت دوم تصريح كرده‌[١] و گويا به همين جهت است كه نجاشى، از آن به‌ المزار الصغير ياد كرده است.[٢] نيز شيخ مفيد به فردى كه مأمور گردآورى اين بخش‌ المزار بوده، متذكّر شده است كه آن را با جزء اوّل، يكى كند و به صورت يك كتاب درآورَد.[٣] بنا بر اين، عنوان «مناسك المزار» يا «المزار»، بر دو جزءِ مدوّن در يك مجلّد، اطلاق شده است.

برخى از كتاب‌شناسان، مانند سيّد اعجاز حسين‌[٤] و به تبع او آقا بزرگ تهرانى،[٥] خطبه‌اى را در آغاز المزار ذكر كرده‌اند كه در نسخه چاپى وجود ندارد. آغاز اين خطبه، چنين است:

يا مَن جَعلَ الحضورَ فى مشاهد أصفيائه ذريعةً إلى‌ الفوز بدرجات ....[٦]

گويا اين خطبه، خطبه آغازين‌ المزار شهيد اوّل است كه به اشتباه، به‌ المزار مفيد نسبت داده شده است.[٧] به هر حال، قسمت نخست اين كتاب، در ٦٧ باب و قسمت دوم آن، در ٧٩ باب فراهم آمده است. از مطالب هر بخش، چنين مى‌توان ياد كرد:

قسمت اوّل: فضيلت كوفه، مسجد كوفه، فضيلت نماز خواندن در كنار ستون هفتم مسجد كوفه، فضيلت مسجد سهله، فضيلت رود فرات، فضيلت غسل كردن در فرات و نوشيدن از آن، زيارت امير المؤمنين (صلوات اللَّه عليه)، فضيلت كربلا، وجوب زيارت امام حسين عليه السلام، ثواب زيارت امام حسين عليه السلام، باب تمحيص و پاكسازى گناهان‌

[١]. المزار، ص ١٦٥.

[٢]. رجال النجاشى، ص ٤٠١.

[٣]. المزار، همان جا.

[٤]. كشف الحجب و الأستار، ص ٥٠٢.

[٥]. الذريعة، ج ٢٠، ص ٣٢٥.

[٦]. الذريعة، ج ٢٠، ص ٣٢٥.

[٧]. المزار، ص ٢٤، مقدّمه محقّق.