تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٢٧٠ - ١٤ التعجب من أغلاط العامة فى مسألة الإمامة

ناسازگارى‌هاى اقوال و آراى اهل سنّت پرداخته است. رويكرد كتاب، كلامى و شيوه بحث آن، جدلى و احتجاجى است. مؤلّف ابتدا رأى اهل سنّت را در مسئله ذكر مى‌كند و معمولًا در سه تا پنج سطر، به نقد كلّى آن مى‌پردازد. سپس تحت عنوان «التعجّب»، موارد تناقض و اشتباه آنان را آشكار مى‌سازد. كراجكى آراى اهل سنّت را از منابع حديثى و تاريخىِ مورد اعتماد آنان، ذكر مى‌كند و آن گاه، با استناد به قرآن، دلائل عقلى، سنّت و تاريخ، به نقد آنها مى‌پردازد. وى همچنين، در مواردى براى تأييد يك مطلب، به اقوال برخى از علماى اهل سنّت و يا بعضى اشعار اشاره مى‌كند. از اين رو، كتاب‌ التعجّب‌ در زمينه نقد محتوايى حديث، بسيار ارزشمند است. كراجكى احاديث و گزارش‌هاى تاريخى را از طريق اهل سنّت و گاه از طريق شيعه، بدون ذكر سند نقل مى‌كند.

نسخه چاپى كتاب شامل مقدّمه مصحّح، مقدّمه مؤلّف و اصل كتاب است. در مقدّمه مصحّح، شرح حال مؤلّف، انتساب تأليف به كراجكى، موضوع كتاب و نسخه‌هاى خطّى و چاپى آن، معرّفى شده است. در مقدّمه مؤلّف، درباره انگيزه تأليف اشاره شده است به اين كه‌ التعجّب‌، در راستاى فصل آخر كتاب‌ أطراف الدلائل و أوائل المسائل‌ شيخ مفيد و با هدف بسط و تكميل آن، به نگارش در آمده است.[١] اصل كتاب در هفده فصل با اين عناوين مشخّص، سامان يافته است:

فصل اوّل: وصيت پيامبر صلى الله عليه و آله به ولايت على عليه السلام‌

فصل دوم: نصّ پيامبر صلى الله عليه و آله بر ولايت و جانشينى على عليه السلام‌

فصل سوم: واگذارى تعيين جانشين پيامبر صلى الله عليه و آله به انتخاب‌

فصل چهارم: انتخاب ابوبكر

فصل ششم: علم امام و جانشين پيامبر

فصل هفتم: عصمت پيامبر و امام و جانشين پيامبر

[١]. التعجّب، ص ٣٠ و ٣١.