تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١٨٤ - ٥ جامع الأحاديث

و تصحيح شده است.[١] در متن كتاب، از اين نسخه با عنوان «نسخه اصل» و گاه با رمز «م»- كه اشاره به حرف اوّل نام مجلسى است- ياد شده است.[٢] پيش از اين نيز در سال ١٣٦٩ ق، ميرزا ابو الحسن شعرانى كتاب‌ جامع الأحاديث‌ را چاپ كرده است؛ ولى با استفاده از نسخه خطّى ميرزا محمّد بن رجب‌على عسكرى تهرانى (م ١٣٧٢ ق) كه در سال ١٣٢٩ ق، كتابت شده بود.[٣] در مصادر پيش از سده چهاردهم، اين كتاب ذكر نشده است. در اين سده، آقا بزرگ تهرانى‌[٤] و ديگر كتاب‌شناسان، از آن خبر دادند.[٥] پيدا شدن نسخه‌ جامع‌ الأحاديث‌، نشان داد كه اين كتاب در سده يازدهم موجود بوده و محمّد باقر مجلسى نيز آن را در اختيار داشته است. با اين حال، وى از آن با اين نام، ياد نكرده، بلكه با نام «اصل ديگر»، در شمار مصادر بحار الأنوار آورده است؛[٦] گويا بدان علّت كه اين كتاب، همراه با كتاب‌ الإمامه و التبصرة ى على بن بابويه، در يك مجلّد ولى بدون مشخّصات و صفحات آغازين و پايانى و حتى بدون نام كتاب، قرار داشته است.[٧] جامع الأحاديث‌، در موضوع فقه، آداب و دعاست. نسخه چاپى آن، با پنج كتاب و رساله ديگر مؤلّف همراه است كه عبارت‌اند از: العروس‌، الغايات‌، المسلسلات‌، الأعمال المانعة من الجنّة، و نوادر الأثر فى «علىّ خير البشر». اين كتاب با مقدّمه بلند مصحّح، آغاز مى‌شود و به ترتيب، با شش كتاب پيشْ گفته- كه جامع الأحاديث، كتاب آغازين است‌

[١]. جامع الأحاديث، مقدّمه محقّق، ص ٤٠- ٤٢؛ الإمامة والتبصرة، ص ٩٤؛ مقدّمه محقّق، الذريعة، ج ٥، ص ٣١- ٣٢.

[٢]. جامع الأحاديث، ص ٤٢، مقدّمه محقّق.

[٣]. همان، ص ١٠ و ١٥.

[٤]. الذريعة، ج ١٦، ص ٤.

[٥]. أعيان الشيعة، ج ٤، ص ٨٣؛ تأسيس الشيعة، ص ٤١٤ و ٤١٥.

[٦]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٦.

[٧]. الإمامة و التبصرة، ص ١٠٠- ١٠١، مقدّمه محقّق.