ابن اثير نيز در تاريخ خود به نوعى، گزارش ابن كثير را تأييد و تكميل نموده و آثار ناشى از حمله تاتار را به شام و ساير بلاد اسلامى، فاجعه‌اى دردناك توصيف كرده است.

در گزارش مقريزى افزون بر اين، نوعى دوگانگى در سيره سياسى مغولان نقل شده است كه از يك سو امور شريعت را به علماى دين واگذار نموده و از سوى ديگر امور حكومتى را طبق مرام و مسلك چنگيز عمل مى‌نمودند. مقريزى از يك نوع اختلاط حق و باطل سخن به ميان مى‌آورد كه به دنبال استيلاى ايلخانان مغول بر سرزمينهاى اسلامى و از آن جمله شام و مصر حكايت از رواج بدعتها و شيوع نظام طبقاتى دارد.

ابن كثير از كتابى به نام «ساسا» ياد مى‌كند كه مجموعه دستورالعملهاى چنگيزخان مغول را براى اخلاف خود در برداشته است وى فرامين زيادى را از اين كتاب در مورد محكومين به اعدام نقل مى‌كند كه شامل مواردى چون دروغ عمدى، رفتن به درون آبهاى راكد، ذبح حيوانات و اطعام اسير نيز مى‌بوده است. [١]

گزارشهاى تاريخى همچنين حكايت از نوعى تقليد تعصب آميز و جمود فكرى جاهلانه در عصر ابن تيميه دارد كه مجادلات علمى و تعارضهاى فكرى را به صحنه‌هاى حيله‌هاى شيطانى و توطئه‌هاى ناجوانمردانه بين ارباب ملل و نحل و مذاهب اسلامى كشانده بوده است.

در اين ميان عقايد شيعه در مورد تقديس امامان اهل البيت (ع) و نيز افراطى‌گرى صوفيه در مسائل عرفانى و اعتقادات غلات روح پرخاشگر و متهور ابن تيميه را آزار مى‌داد و او را به سمت تهاجمى كوبنده مى‌كشانيد. گرايش صوفيه به ايلخانان مغول كه آنان را به انجام اعمالى شبيه شعبده بازى براى خوشگذرانى سران مغول وامى‌داشت.

ابن تيميه را كه مردمش در دست مغولان اسير بودند سخت دچار نفرت و واكنشهاى شديد مى‌نمود.

در اين ميان گزارشگران تاريخ زندگى ابن تيميه همچون سيوطى در گزارشى، ثروت كلان سلاطين مصر و شام را چنين توصيف مى‌كند: آنان از خود عقايد و آرايى به ميان مى‌آوردند كه توسط برخى مسيحيان و مسلمانان خود بافته در قبرس انتشار مى‌يافتند و

[١] . رك: ابن كثير، پيشين، ج ١٣، ص ١١٨.