فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٣٨ - مبحث دوم نگاهى به علل و عوامل خارجى مسأله
دفاع مشروع در اسلام تنها به معنى مشروعيت دفاع نيست بلكه به معنى ضرورت و لزوم هر نوع عمل جهادى مناسب و مشروع است كه به قطع تجاوز مىانجامد و با آن پايان مىگيرد. بىگمان دفاع مشروع بدون حالت ستيزگرى با تجاوزهاى دشمنى، ثمرى مطلوب به دنبال ندارد و عمليات دفاعى با حالت روانى مناسب، مىتواند ثمربخش باشد و آن را به هدف نهايى كه قطع تجاوز است برساند.
٤. ظلم ناپذيرى:
در منطق قرآن ظلم پذيرى چون ستمگرى، عملى مجرمانه و سياستى نامشروع مىباشد. اين منطق به شكل عام و در قالب يك قانون كلى چنين بيان شده است: (نه ستم روا داريد و نه ستمپذير باشيد). [١]
ترديدى نيست كه ماهيت استكبار و استعمار ستمگرى است. شكلگيرى استكبار و قطبهاى ابرقدرت در سطح بين المللى بويژه پس از جنگ بين المللى دوم موج جديدى از استعمار نوين را توسط ابرقدرتها در عرصه جهان اسلام پديد آورد چنانكه قبلاً نيز ظهور استعمار در قرن نوزدهم موجب بروز انواع ستمگرى غرب در استثمار كشورهاى اسلامى گرديد و انديشه ظلم ستيزى موج متقابلى را در سراسر كشورهاى اسلامى به صورت غرب ستيزى بوجود آورد كه خود ريشه قرآنى داشت.
مسؤوليت جهان اسلام در نفى ستم و تجاوز ناگزير بايد كشورهاى اسلامى را در سطح مردمى و دولتى به غرب ستيزى بكشاند و جز اين، شيوه ديگرى نمىتواند باموازين اوليه اسلام سازگار باشد.
چشمپوشى از ستيز با غرب متجاوز و ستمگر و انتخاب راه سازش با همزيستى در حقيقت چيزى جز تحمل ظلم نيست كه بدون ترديد با موازين اسلام ناسازگار مىباشد.
اگر شرايط ويژهاى كه خطمشى ظالمانه غرب را ترسيم مىكند به هر دليل متحول گردد و غرب از روابط ظالمانه و يك سو نگرانه خود، خوددارى نمايد بىشك انديشه غرب ستيزى نيز براى ملتها و دولتهاى مسلمان در عرصه بين المللى منتفى خواهد گشت.
٥. نفى سلطهگرى:
اصل نفى سلطه بيگانه بر مسلمان در قالب يك قاعده فقهى و حقوقى در فقه سياسى اسلام به تبع آيهاى صريح در قرآن [٢] بر همه روابط جهان اسلام با جهان خارج و بيگانه از اسلام حاكم مىباشد و بر اساس اين قاعده هرنوع رابطه سياسى، اقتصادى، فرهنگى و نظامى فيمابين كه به كليت اين اصل خدشه وارد آورد از درجه
[١] . (لاٰ تَظْلِمُونَ وَ لاٰ تُظْلَمُونَ) سوره بقره، آيه ٢٧٩.
[٢] . (لَنْ يَجْعَلَ اَللّٰهُ لِلْكٰافِرِينَ عَلَى اَلْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً) سوره نساء، آيه ١٤١.