منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٣٥٩ - توضيح تفسير مفردات عبارات مذكور

چه ساعت از شب است؟ آن حضرت فرمودند: بعد از آنكه از شب نصفى گذشته باشد تا ثلث آخر آن».

و روايت كرده است رئيس المحدثين در كتاب «من لا يحضره الفقيه» به سند صحيح از عبد اللَّه بن سنان كه سؤال نمود از امام بحق ناطق امام جعفر صادق ٧ از از تفسير قول خداى تعالى: سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ.[١] پس آن حضرت در مقام جواب او در آمده و فرمودند:

هو السّهر في الصّلاة.

يعنى «بيدارى شب و بر پاى داشتن نماز است» كه وقتى كه بنده مؤمن در شب بواسطه نماز بيدارى مى‌كشد و در روز آثار آن بيدارى و كثرت سجود در ناصيه او ظاهر و پيدا مى‌شود. و نعم ما قال الشّاعر:

و روايات در باب نماز شب و فضيلت آن از ارباب عصمت و اصحاب هدايت- صلوات اللَّه و سلامه عليهم- بسيار است.

توضيح [تفسير مفردات عبارات مذكور]

بيان كنيم آن چيزى را كه درين مقدمه واقع است و محتاج به بيانست:

«إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ» بعضى از مفسّرين تفسير كرده‌اند ناشئه را به نفسى كه بر مى‌خيزد از جامه خواب نائم به واسطه نماز شب و اين تفسير نزديك است به آنچه امام ٧ بيان آن فرموده‌اند.

«و أَشَدُّ وَطْئاً» به معنى برخاستن است از جامه خواب از روى كلفت، يا مراد ثبات قدم است در عبادت. و بعضى از قرّاء سبعه وطاء به مدّ خوانده‌اند، و برين تقدير، مراد موافق بودن دل است با زبان در اخلاص عمل.

«وَ أَقْوَمُ قِيلًا» مراد اشدّ قولا است به واسطه حضور دل در آن وقت از براى عبادت پروردگار.

[١] سوره فتح: ٤٨- آيه ٢٩.