منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٣١٢ - توضيح تفسير مفردات دعاهاى مذكور

است و عطف‌

«حوض مورود»

بر

«منهل مشهود»

عطف تفسيرى است.

«حتّى اتاه اليقين»

و مراد به يقين مرگ است، و به اين تفسير كرده‌اند قول خداى تعالى را آنجا كه مى‌فرمايد: وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ‌[١] معنى آيه- و اللَّه أعلم- آنكه: «عبادت كن پروردگار خود را تا زمانى كه دريابد ترا يقين» كه عبارت از مرگ است.

«و تراجمة وحيك»

تراجمة- به تاء دو نقطه فوقانيّه و راء مهمله پيش از الف و جيم مكسوره و ميم قبل از هاء- جمع ترجمان است كه مراد از آن مترجم باشد، يعنى مفسّر زبانى به زبان ديگر.

«و جعله لباسا و سكنا»

مراد به لباس، غطاء كه عبارت از پوشيده شدن است از جهت آنكه شب مى‌پوشد و مستور مى‌گرداند به ظلمت خود جهان را. و آيه‌ وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً[٢] را همين تفسير كرده‌اند. و و تفسير سكن در دعاى ساعت پنجم ذكر يافت‌[٣].

«و جعل‌ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ‌»

تعيين گردانيده است شب و روز را دو علامت كه دلالت دارند بر كمال قدرت او.

«عصمة امرى»

به كسر عين بى‌نقطه و سكون صاد بى‌نقطه- به معنى وقاية و حفظ است، يعنى اصلاح كن دين مرا آن دينى كه حافظ من است از شقاوت مخلّده.

«و اجعل الحياة زيادة لى من كلّ خير»

يعنى بگردان حيات را براى من سبب ازدياد هر نوعى از انواع خيرات و نيكوئى‌ها.

«اللّهمّ انّى و هذا اللّيل و النّهار خلقان»

أى مخلوقان، و چون شب و روز عبارت از مقدار يك دوره آفتاب است بر دور فلك، خلقان كه تثنيه است خبر از اسم انّ واقع مى‌تواند شد، يعنى من و اين دوره شب و روز دو خلقيم از جمله خلق‌هاى تو. و مى‌تواند بود كه خبر از اسم انّ محذوف واقع شود، و بر اين تقدير از قبيل عطف جمله بر جمله خواهد بود، و تقدير كلام چنين باشد كه: انّى خلقك و هذا اللّيل‌

[١] سوره حجر: ١٥- آيه ٩٩.

[٢] سوره نبأ: ٧٨- آيه ١٠.

[٣] ص ٢٦٧.