منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٢٣٥ - تبصره در فضيلت اول وقت و راه شناخت آن

حدوث حادثه‌اى كه مانع شود از نماز، و در تعجيل آن سعى كنيد»، قال اللَّه تعالى:

الَّذِينَ هُمْ عَلى‌ صَلَواتِهِمْ يُحافِظُونَ‌[١] يعنى: آنانى كه محافظت‌كنندگانند بر اوقات نماز و در اول وقت اداى نماز مى‌كنند».

و فرموده كه: «اول وقت افضل است، و آخر وقت از براى بيماران است».

پس وقت آخر براى ضعيفان رخصت است و براى اهل قوت و فراغت رحمت، براى آنكه خداى تعالى فرايض را بر نهجى فرض نموده كه هر يك از ضعفا را قدرت اداى آن باشد تا ضعيف‌ترين مردمان تواند بجاى آورد، چنانچه در «هدى» فرموده كه: فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ‌[٢] يعنى آنچه ميسّر شود از هدى، پس ضعيف الحال كه قدرت بر گوسفندى زياده ندارد با توانگران كه بر اضعاف آن قادرند يكسانند در اينكه زياده بر گوسفندى بر ايشان واجب نيست.

و نيز فرموده كه: فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ‌[٣] يعنى: حذر كنيد از عذاب و سخط الهى آن مقدار كه استطاعت داشته باشيد، يعنى آن مقدار كه ضعيف‌ترين مردمان را استطاعت باشد. پس در فرايض ميان خلق تفاوت نهاد و بناى فرايض را بر قدرت ناتوان‌ترين بندگان گذاشت براى مهربانى بر ناتوانان كه معذورند و بر اهل قوّت به تبعيّت ناتوانان». تا اينجا بود عبارت نسخه شريفه.

پس بهتر و خوشتر آنست كه چون وقت نماز داخل شود مى‌بايد كه بنده از جميع مهمّات دنيا اعراض نموده متوجّه كار سازى عبادت پروردگار خود شود.

و بايد كه هيچ چيز مؤمن را از نماز اول وقت مشغول نسازد چه نماز در اول وقت گزاردن چنانچه معلوم شد ثواب عظيم دارد بتخصيص‌[٤] نماز صبح و مغرب. و

[١] سوره مؤمنون: ٢٣ آيه ٩.

[٢] سوره بقره: ٢- آيه ١٩٦.

[٣] سوره تغابن: ٦٤- آيه ١٦.

[٤] يعنى خصوصا.