منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٢٣٣ - تبصره در فضيلت اول وقت و راه شناخت آن
كرده، از جهت سهولت افهام تعبير از آن به حلقه نموده باشند.
و لفظ «دون» در قول حضرت كه دون العرش است به معنى تحت العرش است. و لفظ «هى» در
و هى السّاعة الّتى يصلّى علىّ فيها ربّى جلّ جلاله
عايد است به آنچه از سوق كلام به حيطه فهم در مىآيد يعنى وقت زوال كه دلوك شمس عبارت از آنست. و وجه اينكه اول زوال را دلوك ناميدهاند اين مىتواند بود كه چون مردم مىخواهند معلوم كنند كه زوال شده است نگاه به آفتاب مىكنند و از نگاه كردن به آفتاب چشم ايشان خيره و تيره مىشود پس در آن وقت چشم خود را به دست مىمالند كه از آن خيرگى و تيرگى بر آيد، از اين جهت دلوك گفته باشند، پس اضافه به ادنى ملابسه باشد.
و «غَسَقِ اللَّيْلِ» مراد از آن نصف شب است نه ظلمت اول شب چنانچه بعض اهل لغت گفتهاند. و روايت كرده است ثقة الاسلام در كتاب «كافى» به سند صحيح از امام الباطن و الظّاهر امام محمّد باقر- صلوات اللَّه و سلامه عليه- كه آن حضرت فرمودهاند:
فيما بين دلوك الشّمس الى غسق اللّيل اربع صلوات- الى أن قال- و غسق اللّيل انتصافه.
يعنى: «در ما بين دلوك شمس كه عبارت از زوال است تا غسق ليل كه مراد از آن نصف شب است چهار نماز واجب است- تا آنكه آن حضرت ٧ تصريح نموده فرمودند:-
و غسق اللّيل انتصافه».
و مصدر كه از لفظ ان اشتقاق يافته در كلام حضرت ٦ ان يكون ساجدا او راكعا او قائما با معمولش كه يكون است فاعل فعل است كه يوافق باشد، و اسم اشاره كه تلك است مفعول آنست، و جمله فعل و فاعل و مفعول صفت مؤمن است.
تبصره: [در فضيلت اول وقت و راه شناخت آن]
سزاوار آنست كه مىبايد در اول وقت مبادرت به سوى نماز واقع شود