مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٥٤٥ - كيفيت پرسش در روز قيامت

بدنها مى‌لرزد و اعضاى بدن لغزان و عقول در حيرت و سرگردان، گروهى آرزو مى‌كنند كه كاش وارد آتش مى‌شدند و اعمال زشت آنها را بر خداوند جبّار عرضه نمى‌كردند و راز آنها بر توده خلايق فاش نمى‌شد، و در اين موقع، به جبرئيل خطاب مى‌رسد، آتش جهنّم را بياور! جبرئيل مى‌آيد و مى‌گويد: جهنّم آفريدگارت را اجابت كن! جبرئيل با خشم و غضب جهنم روبرو مى‌شود، پس آتش جهنم پس از ندا چيزى نمى‌گذرد كه مى‌خروشد و بر مى‌افروزد و به طرف خلايق شعله مى‌كشد و غرش مى‌كشد، كه مردم صداى خروش و غرش آن را مى‌شنوند و خازنان جهنم از هر سو پراكنده به مردم حمله‌ورند از خشمى كه به گنهكاران و مخالفان امر الهى دارند! پس با خود فكر كن و از دل خود آن حالت دل بندگان را بگذران كه دلها پر از ترس و بيم شده و بر روى هم به پشت و بعضى به صورت افتاده‌اند و ستمگران و تبهكاران ناله وا ويلا برآورند، و صدّيقان، به فكر خود باشند! و در آن بين كه هر كس به خود مشغول است، آتش دوزخ دوباره شعله‌ور شود، ترس مردم دو چندان شده، و نيرويشان به سستى گرايد، گمان كنند كه آنها را مى‌گيرند، سپس آتش دوزخ براى بار سوّم افروخته گردد، مردم روى صورتشان بيفتند و چشمها خيره شده با خوارى و ذلّت بنگرند، پس دل ستمگران از جا كنده شود، و از شدت تشنگى فشار به حلقشان برسد! خطاب برسد: فرزند آدم! آيا من تو را گرامى نداشتم و سرورى ندادم؛ و همسر برايتان نيافريدم، و اسب و شتر را براى شما مسخّر نكردم؟ آيا به شما نعمت جوانى ندادم؟ پس در چه راهى آن را به پيرى رساندى؟ آيا به تو فرصت عمر را ندادم؟ پس در چه راهى گذراندى؟ آيا به تو مال و ثروت ندادم؟ پس در چه راهى صرف كردى؟ آيا تو را بوسيله علم و دانش بزرگ نكردم؟ پس چرا به دانسته‌هايت عمل نكردى؟! پس چقدر بى‌حيا و بى‌شرمى! در صورتى كه خداوند نعمت خود و نافرمانى تو، و بخششهاى او، بديهاى تو را به حساب مى‌آورد، و تو با