جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٠٨ - غزل ٥٣٥ اى كه در كوى خرابات، مقامى دارى!

اى دوست! غريب خود را كه از عالم انسِ اخذ ميثاقِ: «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ، وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ: أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ؟! قالُوا: بَلى‌ شَهِدْنا»[٢]: (و [به يادآور] هنگامى را كه پروردگارت از پشت فرزندان آدم [٧‌] نسل وذرّيه ايشان را برگرفته و بر خودشان گواه گرفت كه آيا من پروردگار شما نيستم؟ گفتند: بله گواهى مى دهيم.) به وحشت سراى عالم طبيعت سفر نموده، درياب وباز به ديدارت نايل ساز؛ زيرا اين تويى كه مى‌توانى ديگر بار از خويش بهره مندم نمايى وهر لحظه‌ «أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ؟!»»، فرمايى ومن «بَلى‌ شَهِدْنا» گويم. وبه گفته خواجه در جايى:

آرى، عالم طبيعت ومظاهر زيباى آن، دانه عيشى است كه همه را مى فريبد وبه عيش در اين جهان مشغول مى سازد؛ كه: «اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٨٢، ص ٩١.

[٢] - اعراف: ١٧٢.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٩٨، ص ٢٣٢.